آینده بورس چه خواهد شد؟ / بورس اقتصاد را رونق می دهد؟ + فیلم

لینک کوتاه مطلب : http://zanjansahar.ir/?p=17252

این روزها فضای اقتصادی کشور بیش از هر روز دیگر دستخوش سیاست های دولت است. بورس یکی دیگر از مراکز اقتصادی کلان کشور است که حالا به نوعی با سیاست و دستکاری دولت روبرو شده است. بعد از اینکه دولت برخی از شرکت های خود از جمله شستا را وارد بورس کرد حجم عظیمی از سرمایه سرگردان به سمت بورس سرازیر شد. با واگذاری ۱۰ درصد از سهام شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی «شستا» در بازار بورس تهران، عرضه اولیه این شرکت رکوردهایی را شکست و تمامی معادلات بازار سرمایه را تغییر داد.

بسیاری از مردم در صف پیشخوان های دولت و کارگزاری ها آنهم در این شرایط شیوع ویروس کرونا حضور پیدا کرده و خواستار اخذ کد بورسی برای وارد شدن به بورس و خرید سهم شدند. بورس چند روزی است که سبزتر از همیشه شده است. اما دولت به همین موضوع هم بسنده نکرد و بحث ورود سهام عدالت به بورس مورد توجه دولت قرار گرفت و در این زمینه بازهم اعلام شد که قرار است سهام عدالت بعد از تاخیر چندساله در بورس عرضه شود. همه این موارد باعث بروز مسائلی در اقتصاد کشور شده که در ادامه به این موارد می پردازیم.

بیشتر بخوانید :

یکی از پشت پرده های بورس / سود شگفت‌ انگیز کارگزاری‌های بورس

آیا سقوط بورس نزدیک است؟ / خطر حباب در بورس!

شوک دیگری که دولت به اقتصاد وارد کرد: سال ۱۳۹۹ شروعی دوباره برای بسیاری از ایرانیان با وجود مصائب سال گذشته بود. هر چند که شیوع ویروس کووید ۱۹ بسیاری را از کار و زندگی انداخته است اما بازهم سال جدید شروعی دوباره برای بسیاری برای بازگشت به چرخه اقتصاد و تلاش برای امرار معاش و بالا بردن سطح درآمد و رفاه زندگی شان بود. اما به یکباره سال ۹۹ با اعلام تصمیم دولت در بورس دچار شوک جدیدی شد و جنب و جوش هایی که قرار بود در خدمت جهش تولید قرار بگیرد تا حدود زیادی در خدمت سوداگری آنهم در بازار بورس در آمد. بسیاری از افراد دلالی که پیشتر به دنبال کسب سود با فروش خانه و خودرو و ارز و … بودند حالا وارد بورس شده اند و شاخص بورس هر روز در حال افزایش است. جنب و جوشی که اگرچه باعث شده که نقدینگی تا حدود زیادی کاسته شود و در بورس سرازیر شود اما با مدیریت استرس زای دولت روبرو شده است.

عاقبت دخالت دولت در بورس چیست؟ بسیاری از کارشناسان رشد فزاینده بورس ایران با وجود اینکه بورس بسیاری از کشورهای دنیا به سبب شیوع ویروس کرونا نزولی شده است را حبابی می خوانند. کارشناسان در کنار اینکه اظهار امیدواری می کنند که بورس بتواند به روند صعودی خود ادامه دهد اما نگرانی هایی نیز در این حوزه دارند. آنچه امروز در بازار بورس اتفاق افتاده است باعث شگفتی بسیاری شده است. با توجه به اینکه ارزش ریال هر روز در حال کاسته شدن و اسب تورم در حال تاختن است و کنترل چندانی در آن وجود ندارد، مردم سعی می کنند پول های به اصطلاح داغ (نظریه سکه داغ) خود را برای اینکه ارزش دارای شان هر روز افت بیشتری نکند در بازاری مطمئن سرمایه گذاری کنند. بورس این روزها روند صعودی دارد اما آیا همیشه کسانی که در بورس سرمایه گذاری کرده اند بر اسب مراد سوار شده اند. قطعا کسانی که با این بازار آشنا هستند می دانند که بورس ذاتا دارای فراز و نشیب های بسیاری است اما آیا کسانی که در بورس سرمایه گذاری کرده اند در این حیطه تحمل این صعود و سقوط های طبیعی بورس را دارند؟

ماجرای سهام عدالت و جنب و جوش مردم: این روزها بسیاری از مردم به سبب درگیری با ویروس کرونا و کوچک تر شدن سفرهایشان نیازمند مدد و یاری هستند. در این حوزه دولت با پیش کشیدن بحث سهام عدالت بسیاری را دوباره امیدوار به کسب درآمد از میراث دولت پیش از روحانی کرده است. اما مردم هر روز از یکدیگر و رسانه ها سئوال می کنند که سهام عدالت به چه صورت عرضه خواهد شد. حالا که با ورود برخی از شرکت های دولتی به بورس این بازار رونق شدیدی یافته است و با صف شدید سرمایه گذاران برای ورود به این بازار مواجه هستیم. با این حساب اگر صف سهام عدالتی ها هم به این موضوع اضافه شود چه اتفاقی برای بورس و کارگزاری ها خواهد افتاد. آیا بورس و کارگزاری ها که خدمات بورسی ارائه می کنند و گفته می شود ۱۸۰ کارگزاری هستند پاسخگوی چنین نیازی خواهند بود.

طرح فاصله گذاری اجتماعی چه می شود؟ حالا با هجوم مردم به کارگزاری ها و پیشخوان های دولت برای ثبت کد بورسی طرح فاصله اجتماعی که دولت به سبب شیوع بیماری کرونا ابلاغ و همواره تبلیغ کرده است چه می شود؟ جالب است که هنوز در خود دولت نیز درباره نحوه عرضه سهام عدالت وحدت نظر و روش وجود ندارد. حرف های دولتمردان درباره سهام عدالت ضدو نقیض است و گاهی به شش ماه آتی محول می‌شود اما هر چه که هست مردم بازهم امیدوار شدند و بازهم فضای ملتهبی به سبب سیاست دولت در اقتصاد و اینک در بازار بورس بوجود آمده است.

بورس می تواند به تولید کمک کند؟ سئوال اساسی اینجاست که آیا بورس می تواند به روند جهش تولید که هدف سال جاری است کمک کند. آیا بازار بورس به سمت سوداگری رفته است و در این حوزه بانک ها و برخی از افراد ذی نفع سود و بهره می برند و دولت نیز در این حوزه درآمدی کسب می کند یا اینکه در حوزه تولید هم شاهد سرمایه گذاری خواهیم بود؟ این موضوعی است که کارشناسان و در ادامه روند سیاستگذاری دولت در بورس باید به آن پاسخ بدهند. اما به هر جهت اگرچه پاسخ این سئوال فعلا داده نشده است اما موضوعیت سئوال در این حوزه بسیار مهم و اساسی است.

بورس اقتصاد را رونق می دهد؟

سفته‌بازی و عدم شفافیت می‌تواند بورس را دچار بحران کند

یک روزنامه‌ حامی دولت نسبت به سفته‌بازی در بازار بورس هشدار داد.

هفت صبح با اشاره به رشد جهشی شاخص بورس نوشت: خیانت بازارهای سرمایه‌گذاری سابقه‌دار است. نمونه بارز آن را می‌توان در سقوط قیمت طلا مربوط سال ۹۱ و ۹۲ دانست. روزگاری هر گرم طلای ۱۸ عیار تا نرخ ۱۵۰ هزار تومان پیشروی کرده بود و نهایتا با سقوط عجیب تا قیمت ۸۵ هزار تومان عقب‌نشینی کرد.

اتفاقی که خیلی‌ها از آن به عنوان خیانت طلا به سرمایه‌گذارانش یاد کردند. آیا بورس هم می‌تواند به سرمایه‌گذارانش خیانت کند؟ برای اینکه ببینیم شدت چنین اتفاقی در بازار سهام چقدر است، می‌توانیم رفتار شاخص بورس در دوران سقوط قبلی را در سال ۹۳ بررسی کنیم.

ترکیدن حباب بورس باعث شد شاخص کل طی روند رفت و برگشتی شروع به ریزش کند. تا جایی که شاخص در انتهای سال ۹۳ یعنی حدود ۱۵ ماه روند نزولی داشت و به ۶۴ هزار واحد عقب‌نشینی کرد. نکته قابل توجه اینجاست که سقوط بورس هرگز ناگهانی نبوده است. به این معنی که در همین سال ۹۳ با وجود بازدهی منفی سرمایه‌گذاری در بورس، در خیلی از زمان‌ها شاهد افزایش نسبی شاخص بودیم.

سناریوی مثبت این است که رشد بورس ادامه‌دار خواهد بود.

روند رو به رشد بازار تقریبا از خرداد سال ۹۷ آغاز شده و در هفته‌های اخیر به اوج خود رسیده است.

طوری که صرفا در یک ماه گذشته با وجود تعطیلات نوروز، شاخص بورس حدود ۲۸۰ هزار واحد معادل ۶۰ درصد رشد کرده است. روندی که با سیل ورود مردم به بورس احتمال ادامه‌دار بودن آن بیشتر می‌شود. طوری که بعضا رکورد شاخص یک میلیونی در آینده نزدیک را محتمل می‌دانند. بورس در سال ۹۸ بازدهی ۲۰۰ درصدی داشته و سرمایه سهامداران را به طور میانگین سه برابر کرده است. اتفاقی که بعید به نظر می‌رسد برای سال آینده ادامه‌دار باشد با این وجود خیلی‌ها به ادامه‌دار بودن روند رو به رشد بورس امیدوار هستند. آنها می‌گویند روند ورود پول و سرمایه جدید به بازار با سرعت زیادی پیگیری می‌شود.

این روزنامه در عین حال می‌افزاید: این روزها که همه انگشت به دهان روند رو به رشد شاخص را نگاه می‌کنند، بعضی از در مخالفت درآمده و درباره خطرات پیش‌رو و سقوط احتمالی بورس هشدار می‌دهند. در میان مخالفان، نام کارشناسان و صاحب‌نظران اقتصادی هم به چشم می‌خورد. علی‌اکبر عرب‌مازار، استاد دانشگاه شهید بهشتی در خصوص اتفاقات اخیر ابراز نگرانی کرده و می‌گوید چه اتفاقی در اقتصاد افتاده که شاخص‌ها این‌گونه در حال رشد هستند؟ آیا رونق اقتصادی ایجاد شده است؟

این روند در حالی رخ داده که رشد سهام‌های ریشه‌دار اصلا این‌گونه نبوده و ارزش سهام‌های متفرقه متعلق به شرکت‌های ورشکسته در حال رشد نجومی است. در حال حاضر شرکتی در بورس وجود دارد که شش ماه تعطیل و به قیمت ۲۰ میلیارد تومان فروخته شد.

در حالی که ارزش آن در این مدت به سه هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان رسیده است. شرکت دیگری وجود دارد که سه سال است طبق حسابرسی‌های صورت‌ گرفته مشمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت است و ورشکسته اعلام شده در حالی که سهام آن از ۶۰ تومان به شش هزار تومان افزایش قیمت پیدا کرده است.

عرب‌مازار می‌گوید سفته‌بازی در هیچ بازاری مورد تایید نیست؛ چه در بازار طلا، چه ارز و چه بورس. رشد شاخص بورس بیشتر به دلیل سفته‌بازی است و نه رشد صنعت و اقتصاد. اگر این حجم از گردش پول در بازار بورس نصیب شرکت‌ها و ارتقای صنعت می‌شد، جای خوشحالی بود ولی متاسفانه بورس به محل رقابت سفته‌بازان تبدیل شده است. این استاد دانشگاه شهید بهشتی خطاب به هیئت مدیره سازمان بورس می‌گوید اگر قرار است هرکسی به دلخواه خود در بازار بورس فعالیت کند پس دیگر چرا سازمان بورس تشکیل شده است؟ سازمان بورس در همه کشورها نسبت به افزایش یا کاهش بی‌دلیل و بی‌منطق سهام شرکت‌ها مسئولیت دارد و روی آن نظارت می‌کند. در زمانی که تغییرات سهام یک شرکت منطقی نداشته باشد، نماد آن در بورس بسته می‌شود تا علت مورد بررسی قرار گیرد. در صورتی که درحال حاضر چنین اتفاقاتی در بورس نمی‌افتد. به نظر می‌رسد دولت چشمش را روی ورود نقدینگی بی‌حساب و کتاب به بورس بسته است. او با پیش‌بینی قریب‌الوقوع بودن ترکیدن حباب بازار بورس می‌گوید زمانی که چنین اتفاقی بیفتد چه کسانی پاسخگو خواهند بود؟

آینده بورس چه خواهد شد؟

دکتر محسن عباسی، مدرس مدیریت مالی در دانشگاه علامه طباطبایی درباره آینده بورس در کانال تلگرامی نوشت:

▫️ شاید کمتر فرد بورسی فکر می‌کرد روزی رییس‌جمهور کشور در خصوص آمار مشارکت‌کنندگان در عرضه_اولیه صحبتی بکند و با افتخار آن را اعلام کند. شاید کمتر کسی فکر می‌کرد رییس بانک مرکزی، نقدینگی را به سمت بورس هدایت کند.

▫️شاید کمتر کسی فکر می‌کرد مردم سکه و طلا و ارز بفروشند و سرمایه‌ی خود را وارد بورس کنند. اما این اتفاق افتاده و بورس مورد توجه و اقبال عمومی قرار گرفته است.

▫️اما به راستی آینده بورس چه خواهد شد؟ اینکه همه ما به دنبال اهداف عددی شاخص هستیم، ما را از اصلِ موضوع توسعه‌ی افقی بازار_سرمایه بازمی‌دارد.

▫️اکنون دیگر عدد_شاخص بورس مهم نیست. مهم توسعه‌ی بورس و تبدیل شدن آن به یک موضوع_عمومی به جای یک موضوع_تخصصی است. آرام آرام افراد دیگر همه بورس را می‌فهمند. افرادی که دنبال خرید بورس بودند کاهش یافته و دیگر مردم دنبال خرید سهم هستند.

▫️بازار سرمایه پوست‌اندازی کرده است و تا سال‌ها همچنان مورد توجه خواهد بود. عدد شاخص را فراموش کنیم و خود را آماده‌ی بزرگ‌تر شدن بازار کنیم. زیرساخت‌های آموزشی را توسعه دهیم. فرآیند الکترونیکی شدن و سرعت ورود افراد به بورس را بیشتر کنیم. هسته‌ی_معاملات را ارتقا دهیم.

▫️حالا که مردم آمده‌اند، ورود شرکت‌ها را هم راحت‌تر کنیم. حالا دیگر باید آرزوی هر کارآفرین این باشد، که روزی شرکت خود را وارد بورس کند. بورس را تبدیل به رویای جوانان و کارآفرینان کنیم.

▫️منتظر ریزش_بورس نباشید. ریزش شدید بازار شاید دیگر به این زودی اتفاق نیفتد. بازار همیشه دوره‌ی رونق و رکود دارد و این جزو ذات این بازار و لازمه‌ی رشد آن است. اینکه یک سری سهم‌های کوچک حبابی باشند، چیز جدیدی نیست. در بازار چند سال پیش و حتی سال‌های قبل‌تر هم این موضوع وجود داشته است. در هر دوره‌ای از بورس، شما می‌ توانید تعدادی سهام حبابی پیدا کنید!

▫️در حال حاضر بورس از یک بازار کوچک به یک بازار تاثیرگذار در کشور تبدیل شده است. تورم را کنترل می‌کند. بازارهای_موازی دیگر را تعدیل کرده است. مردم را از تب و تاب چک کردن قیمتِ دلار و سکه و حضور در سبزه‌ میدان منصرف کرده است.

▫️اما آیا این پایان راه است؟ به نظر من بورس معادلات سیاسی را هم تغییر خواهد داد. باید منتظر وعده‌های بورسی نامزدهای انتخاباتی در سال آینده باشیم. رضایت عمومی از بورس در سطح بالایی وجود خواهد داشت، که باعث تغییر معادلات_سیاسی داخلی در کشور خواهد شد و حتی می‌تواند در روابط ما با دنیا نیز تاثیرگذار باشد.

▫️دولت‌مردان بعدی، شعار بورس و ثروتمند شدن ایرانی‌ها را سرلوحه‌ی برنامه‌های انتخاباتی خود قرار خواهند داد. یارانه_نقدی که یک ابزار سیاسی بود، کارکرد خود را کاملا از دست خواهد داد. حالا که فروش نفت کاهش پیدا کرده و بورس به کمک دولت آمده است و دولت همه‌ی بازارهای دیگر را به نفع بورس با سخت‌گیری روبرو کرده است. به نظر شما آیا این جرقه فکری در تیم اقتصادی دولت زده نشده است که اگر اوضاع سیاسی و روابط ما با دنیا بهتر شود بورس ما چه خواهد شد؟

▫️به جای تمرکز بر فروش_نفت، سرمایه گذاران را در فضای اعتماد به کشور بیاوریم. بورس را رونق ببخشیم. کار آفرینی را تقویت کنیم. سهام شرکت ‌ها را در بورس‌های بین‌المللی پذیرش کنیم و ما هم واگن بورس تهران را به قطار بین‌المللی بورس‌های دنیا وصل کنیم تا کل اقتصاد مملکت را با رشد همراه کند.

▫️بورس فقط عدد_شاخص نیست که هر روز نظاره‌گر کاهش و یا افزایش آن باشیم. به زودی بورس تبدیل به یک پایگاه قدرتمند سیاسی خواهد شد که  معادلات سیاسی-اقتصادی را در سطح داخلی و بین‌المللی تغییرخواهد داد. به تدریج شاهد صحبت‌های بیشتری از بورس در مقامات بالاتر مدیریتی و حکومتی کشور خواهیم بود.

برچسب ها
مشاهده بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا سوال مقابل را پاسخ دهید ؟ *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن