اقتصادیایرانجهانسیاسیصفحه اصلیفرهنگی و اجتماعیگزارشویژه

اهداف پیدا و پنهان اروپا از راه‌اندازی INSTEX / بازی برد-باخت اروپا و روحانی + فیلم

پس از ماه‌ها انتظار و چندین بار خلف وعده از سوی اتحادیه اروپا مبنی بر ایجاد کانال ویژه مالی، بالاخره SPV با نام اینستکس در ۱۱ بهمن‌ماه به ثبت رسید.

بر اساس بیانیه کمیسیون اروپا در ۲۸ اردیبهشت‌ماه ۹۷، اروپا متعهد شده بود تأثیر تحریم‌های آمریکا بر تجارت کشورهای اروپایی با ایران را کاهش داده و اقداماتی را جهت حفظ روابط تجاری و اقتصادی بین اتحادیه اروپا و ایران انجام دهد.

پس از آنکه ناکارآمدی این تصمیم‌ها آشکار شد، در ۵ مهر ۹۷ گروه ۴+۱ در بیانیه‌ای ۱۲ ماده‌ای از ایجاد سازوکار جدیدی موسوم به SPV خبر دادند.

برخی تحلیل‌گران، وعده اروپا برای ایجاد کانال ویژه مالی را دهن‌کجیِ اروپا به واشنگتن تفسیر کرده و آن را موفقیتی برای دیپلماسی ایران دانستند. برخی نیز اجرای SPV را نوعی فداکاری از سوی اروپایی‌ها نامیده و شروط آنان را منطقی قلمداد کردند.

با این حال تحلیل رفتارهای اروپا در قبال ایران پس از خروج آمریکا از برجام نشان می‌دهد اروپا هرگز از راهبرد مشترک خود با آمریکا، یعنی اعمال فشار به ایران برای توقف فعالیت‌های موشکی و منطقه‌ای، عقب ننشسته است.

تحلیل بیانیه کشورهای اروپایی درباره ثبت کانال ویژه مالی

دقت در زوایای سازوکار اینستکس که در بیانیه سه کشور اروپایی انگلیس و فرانسه و آلمان نیز منعکس شده، نشان می‌دهد این نهاد واسط در واقع بخشی از پروژه مشترکی است که آمریکا و اروپا درباره ایران در پیش گرفته‌اند. توجه به نکات زیر این موضوع را روشن‌تر می‌کند:

۱) در بیانیه آلمان، انگلیس و فرانسه، هدف از ایجاد اینستکس، تسهیل تجارت مشروع میان عوامل اقتصادی اروپا با ایران عنوان شده است. اما تجارت مشروع از نظر کشورهای اروپایی چیست؟

آیا دایره تجارت مشروع با ایران را قطعنامه‌های سازمان ملل مشخص می‌کند یا تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا؟ محدود کردنِ این کانال مالی به تجارت دارو، تجهیزات پزشکی و اقلام غذایی که قبلاً نیز از دایره تحریم‌های آمریکا استثناء شده بود، نشان می‌دهد اروپا اراده‌ای برای دور زدن تحریم‌های آمریکا ندارد و اجرای این سازوکار، تنها در چارچوب اقلامِ پذیرفته شده از سوی آمریکا خواهد بود.

۲) محدود کردنِ اینستکس به تجارت اقلام بشردوستانه، تأثیر چندانی در تجارت ایران با اروپا نخواهد داشت.

با این حال، وعده‌های دیگری که در ضمن اجرای این سازوکار از سوی اروپا داده می‌شود، مقامات ایران را به امید رفع موانع تجاری در آینده، در برجام نگه می‌دارد و این همان چیزی است که آمریکا و اروپا به دنبال آن هستند.

«حفظ برجام» کلیدواژه‌ای است که بارها از سوی مقامات اروپایی مطرح شده و هدف از آن، استمرار سیاستِ بیم و امید از سوی آمریکا و اروپا برای تغییر رفتار ایران در موضوعاتِ موشکی و منطقه‌ای است.

۳) درست است که اجرای کانال ویژه مالی با محدودیت‌های ذکر شده، عایدیِ دندان‌گیری برای ایران ندارد اما اروپا از این اقدام به دنبال این است که حسن نیتِ خود را در تعامل با ایران به اثبات رسانده و رفتارهای ایران را مانعِ پیشرفتِ همکاری‌های فیمابین معرفی کند و از این طریق، امتیازات دیگری از ایران بگیرد.

۴) در بیانیه مشترک کشورهای اروپایی، از ایران خواسته شده است، همه عناصر برنامه اقدام FATF را اجرا کند.

با توجه به اینکه در سازوکار مالیِ مزبور، پولی به ایران پرداخت نشده و صرفاً مطالبات و بدهی‌های ایران تهاتر می‌شود، از نظر فنی هیچ نیازی به اجرای برنامه اقدام FATF وجود ندارد. با این حال جای این سؤال وجود دارد که چرا اروپا تا این اندازه اصرار دارد ایران برنامه اقدام FATF را به طور کامل اجرا کند؟

پاسخ این است که اجرای کامل برنامه اقدام، سبب ایجاد شفافیت برای آمریکا و اروپا خواهد شد و ابزارِ تحریم را مؤثرتر از قبل خواهد کرد. تنها در این صورت است که آمریکا و اروپا می‌توانند ایران را برای مذاکره درباره مسائل موشکی و منطقه‌ای پای میز مذاکره بنشانند؛ موضوعی که موگرینی در ۱۹ آذرماه سال جاری به صراحت آن را بیان کرد.

۵) نکته قابل تأمل دیگر در بیانیه سه کشور اروپایی، تلاش آنان برای وابسته کردنِ تجارت ایران به یورو است.

در شرایطی که آثار مخربِ وابستگی تجارت ایران به دلار بر همگان آشکار شده و کم‌کم اراده‌ای در میان مسئولین بانک مرکزی برای انعقاد پیمان‌های پولی دوجانبه با شرکای تجاری ایران به وجود آمده، در بیانیه مزبور از ظرفیت این سازوکار برای پوشش دادنِ تجارت ایران با دیگر کشورها سخن به میان آمده است. باید توجه داشت که وابستگی به یورو همان اندازه برای اقتصاد ایران تهدید به شمار می‌رود که وابستگی به دلار چنین بود.

مجموعه این موضوعات نشان می‌دهد اروپا در تلاش است کانال ویژه مالی را به گونه‌ای طراحی کند که کارایی لازم را برای ایران نداشته باشد. اروپا با این کار چنین وانمود می‌کند که در مسیر انجام تعهدات برجامی‌اش گام برمی‌دارد و ایران را امیدوارانه در برجام نگه می‌دارد چنان که در موضوع قانون مسدود سازی نیز چنین کرد.

بنابراین امید داشتن به چنین سازوکاری برای حل مشکلات ناشی از تحریم‌ها و رفتارهای منفعلانه در این باره یک خطای استراتژیک است.

سابقه تعامل اینستکسی‌ها با ایران

از ۱۸ اردیبهشت‌ماه و پس از خروج آمریکا از برجام، این توافق عملاً فروپاشید و اغلب وعده‌های مطرح شده با آن زیر سوال رفت. این در حالی بود که ایران تقریباً به تمامی تعهدات خود در برجام عمل کرده و بسیاری از صنایع و دستاوردهای خود در حوزه انرژی هسته‌ایرا از بین برده بود. احتمال بازگشت ایران به روند علمی گذشته و بازیابی توان تکنولوژیک پیش ازبرجام، اروپایی‌ها را در نقش پلیس خوب وارد ماجرا کرد تا با وعده کانال مالی SPV ایران را به دست‌یابی به حداقل‌هایی از منافع مالی امیدوار کند.

از وعده اروپا حدود ۹ ماه گذشت تا اینکه چند روز پیش بالاخره کانال مالی جدید با نام اینستکس ( INSTEX ) رونمایی شد. کاالی که نه‌تنها با وعده‌های برجام، بلکه حتی با وعده SPV هم تفاوت فاحشی داشت.

کانال مالی جدید، در همان بدو مطرح شدن با نقدهای متعددی روبه‌رو شد. عده‌ای محدود بودن این کانال به غذا و دارو را مورد نقد قرار دادند و عده‌ای اشاره کردند که اساساً کالاهای ذکر شده در این کانال، پیش از این نیز تحریم نبوده. اما یکی از نکاتی که در این میان مطرح شد آن بود که این کانال تنها از سوی ۳ کشور اروپایی انگلیس، فرانسه و آلمان پیشنهاد شده و هنوز به تأیید سایر کشورهای اروپایی نرسیده است، ضمن آنکه روند تعریف شده برای این کانال، احتمالاً فقط به ورود شرکت‌های کوچک در آن منجر خواهد شد و شرکت‌های بزرگ و اصلی طرف حساب ایران تمایلی به فعالیت در این کانال نخواهند داشت.

اما این ۳ کشور اروپایی تاکنون، و به‌ویژه پس از برجام چه تعاملی با ایران داشته‌اند و شرکت‌های بزرگ آنها چه سرمایه‌گذاری‌هایی در ایران کرده‌اند؟ این ویدئوی کوتاه، پاسخی است به همین سوال‌ها.

دانلود

اینستکس بازی جدید «برد – باخت» اروپا با دولت روحانی

روزنامه قدس به قلم میثم مهرپور نوشت: سه کشور آلمان، فرانسه و انگلیس از آغاز به کار مکانیسم مالی جدیدی با ایران موسوم به اینستکس ( INSTEX ) با هدف پشتیبانی از تجارت مشروع با ایران خبر دادند.

در بخشی از بیانیه مشترک این سه کشور آمده است: این کانال مالی قصد دارد از تجارت مشروع اروپا با ایران حمایت کرده و تمرکز آن نیز بر بخش‌هایی مانند اقلام دارویی، تجهیزات پزشکی، غذا و کشاورزی خواهد بود.

کانال مالی جدید کارایی لازم را نخواهد داشت، چرا که به وسیله تهدیدات طرف آمریکایی شرکت‌هایی که به لحاظ اقتصادی وابسته به آمریکا هستند، نمی‌توانند در مبادلات اقتصادی با ایران حضور یابند. از طرفی کشورهای اروپایی نیز هیچ الزامی به فعالیت‌های اقتصادی شرکت‌های خود با ایران قائل نیستند.

یکی از نگرانی‌هایی که در این زمینه وجود دارد آغاز مذاکرات جدیدی با موضوع نحوه کارکرد این کانال مالی و ارائه امتیازاتی بدون دریافت امتیازات قبلی- توافق برجام- از سوی طرف ایرانی است. چنانچه براساس شواهد موجود ایجاد این کانال یک مبادله جدید است که هیچ ارتباطی به برجام نداشته و اروپا در قبال ارائه این امتیاز جدید، خواستار امتیازات جدیدی از طرف ایرانی است.

در واقع معامله کالا به کالای اولیه بدون دریافت کالا از سوی طرف ایرانی انجام شده و حالا بعد از گذشت بیش از سه سال از اجرای برجام، طرف مقابل بدون ارائه کالای قبلی خود قصد دارد معامله کالا به کالای دیگری را با همان کالای قبلی آغاز کند.

نگرانی دیگر این است که این کانال تبدیل به تنها کانال مبادلاتی ایران شده و با توجه به شروطی که برای طرف ایرانی تعیین شد، دارایی‌های ایران صرفاً صرف خرید کالاهایی می‌شود که از نظر اروپایی‌ها تجارت مشروع با ایران- غذا، دارو، تجهیزات پزشکی- به شمار می‌رود.

با این روش مدیریت تمام درآمدهای ارزی ایران صرف اموری خاص و آن هم با مدیریت اتحادیه اروپا قرار گرفته یا حداقل این کانال از تمام معاملات و مبادلات اقتصادی ایران مطلع خواهد شد و عملاً امکان هرگونه اقدام طرف ایرانی برای دور زدن تحریم‌ها را مسدود می‌کند.

یکی از شروط شرط‌های اتحادیه اروپا برای راه‌اندازی و عملیاتی شدن این کانال، و به نوعی پیوستن ایران به معاهداتی چون FATF است تا از این طریق بر مبادلات و تراکنش‌های داخلی اقتصاد ایران نیز مسلط شوند. این موضوع از این حیث خطرناک است که اروپایی‌ها قصد دارند با ایجاد این تصور در جامعه ایرانی که با آغاز به کار این کانال اتفاق مثبتی در اقتصاد ایران رخ می‌دهد، افکار عمومی و گاهاً مسئولان ایرانی را برای پذیرش شروط آن‌ها تحت فشار قرار دهند.

اینستکس، تکرار آرزوی ترامپ از زبان اروپایی‌هاست

INSTEX

روحانی، شامگاه ۱۸ اردیبهشت ۹۷ در گفت و گوی تلویزیونی با مردم گفته بود: «از این لحظه توافق برجام بین ایران و ۵ کشور است. از این لحظه ۱+۵، یک را از دست داده است و در این شرایط ما باید منتظر آن باشیم که این کشورهای بزرگ جهانی نسبت به این توافق چگونه عمل خواهند کرد. به وزارت امور خارجه دستور دادم که ظرف چند هفته آینده با مذاکراتبا کشورهای اروپایی و دو کشور بزرگ دیگر، یعنی روسیه و چین رایزنی‌ها و هماهنگی و مذاکرات لازم را انجام دهد.»

وی در ادامه گفته بود: «اگر در پایان این مهلت و زمان کوتاه به این نتیجه رسیدیم که با همکاری ۵ کشور می‌توانیم همه آنچه در برجام خواست ملت ایران بوده به دست آوریم، علی‌رغم میلآمریکا و رژیم صهیونیستی و تلاش‌های آنها و حرف‌های بی‌نزاکت امشب ترامپ برجام پایدار خواهد ماند و ما می‌توانیم به نفع صلح و امنیت منطقه و جهان قدم‌های خودمان را برداریم.»

رئیس جمهور در این گفت و گوی تلویزیونی با تاکید بر اینکه همه چیز وابسته به منافع ملی ماست، تصریح کرده بود: «اگر منافع ملت ما در برجام تأمین باشد ما همین روند را ادامه خواهیم داد و اگر برجام بخواهد کاغذی باشد بدون اینکه منافع ملت ایران را تضمین کند، آنگاه راه بسیار روشنی پیش روی خود داریم».

وقت کشی اروپا

روحانی در آن مقطع تاکید کرده بود که فقط چند هفته به طرف مقابل فرصت می‌دهد تا مشخص شود که آیا اراده و توانایی اجرای برجام را دارد یا خیر.

قرار بر این بود که اروپایی‌ها حداکثر تا ۱۰ خردادماه بسته پیشنهادی خود مبنی بر تضمین اجرایتعهدات برجامی را ارائه دهند. روزها سپری شد و طرف اروپایی در نیمه تیرماه، به جای ارائه تضمین برجامی، یک بیانیه ۱۰ بندی صادر کرد! بیانیه‌ای شعاری و فرمالیته و فاقد ضمانت اجرایی!

روحانی در واکنش، بیانیه مذکور را مأیوس کننده خواند و تصریح کرد: «در بسته پیشنهادی ارائه شده راهکار عملیاتی و شیوه مشخصی برای ادامه همکاری‌ها وجود نداشت و یک سری تعهدات کلی در حد بیانیه‌های سابق اتحادیه اروپا عنوان شده بود»!

با اینکه بی عملی و وقت کشی طرف اروپایی مسجّل شده بود، اما متأسفانه دولت و به خصوصوزارت خارجه در رویکردی انفعالی، تاکید کردند که همچنان امیدواریم و صبر می‌کنیم! عباس عراقچی، معاون سیاسی وزارت خارجه صراحتاً اعلام کرد که اروپا نهایتاً تا ۱۳ آبان فرصت دارد و از این تاریخ به بعد، هر اقدامی از سوی طرف اروپایی انجام شود برای ایران فایده‌ای نخواهد داشت. ۱۳ آبان هم سپری شد و اروپا هیچ کاری نکرد.

پس از آن مقامات دولتی و حامیان برجام در یک عقب نشینی آشکار اعلام کردند که اروپا قول داده است که حداکثر تا پایان سال ۲۰۱۸ میلادی، کانال مالی موسوم به SPV (مبادله نفت در مقابل کالا) را راه اندازی کند. این در حالی است که این موضوع حتی یک دهم تعهدات برجامی اروپا هم نبود و به هیچ عنوان کاربردی برای مقابله با تحریم‌های آمریکایی نداشت. این کانال پیش از این نیز به نوعی دیگر انجام می‌شد و نیازی به رونمایی و جازدن آن به عنوان یک امتیاز به ایران، نداشت!

نفت در برابر غذا و دارو!

سال ۲۰۱۸ نیز پایان یافت و وارد سال ۲۰۱۹ میلادی شدیم. در نهایت پس از یکماه از آغاز سال ۲۰۱۹ اروپا با سرپیچی از اجرای تعهدات برجامی، اعلام کرد که کانالی موسوم به « INSTEX » (ابزار پشتیبان مبادلات مالی)-مبادله پول نفت دیگر کشورها با غذا و دارو – را راه اندازی کرده است. این کانال از SPV هم ضعیف‌تر بود.

نکته قابل توجه اینجاست که این کانال مالی، به هیچ عنوان اقلام تحریمی آمریکا را پوشش نمی‌داد. به همین خاطر بود که وزارت خارجه آمریکا با صدور بیانیه‌ای صراحتاً اعلام کرد که انتظار نداریم کانال‌هایی از این دست به هیچ نحو بر کارزار فشار حداکثری ما علیه ایران اثرگذار باشند.

در روزهای گذشته، «عبدالرضا فرجی راد» مدیرکل شورای راهبردی روابط خارجی در یادداشتی نوشته بود: «به نظر می‌رسد چیزی که اروپا با عنوان ساز و کار ویژه مالی دنبال می‌کند، چیزی نیست که بتواند تحول عمده‌ای در روابط تجاری میان ایران و اروپا یا حتی در وضعیت اقتصادی ایران و مردم ایران ایجاد کند…آنچه اکنون در شورای اروپا مورد بحث قرار می‌گیرد چیزی نیست جز ایجاد یک کانال مالی برای تأمین کالاهایی مانند غذا و دارو و کالاهای مشابه آن. کالاهایی که دولت ایالات متحده آمریکا ادعا می‌کند مورد تحریم واقع نشده‌اند و ممانعتی در جهت تجارت آنها ایجاد نشده است…چنین اقدامی در واقع اجرا کردن دستورالعمل واشنگتن است یعنی اجرای کامل تحریم‌های آمریکا و ایجاد کانال مبادله‌ای برای کالاهایی که به ادعای آمریکا مشمول تحریم‌ها نیستند…به این طریق اروپایی‌ها تصور می‌کنند که می‌توانند بدون اینکه هیچ فشاری تحمل کنند با یک تیر دو نشان بزنند. هم خودشان را از تهدید تحریم‌های آمریکایی رها کرده‌اند و هم تصور می‌کنند که فشارهای ایران و مطالبات ایران کمتر می‌شود».

اینکه بعد از حدود ۹ ماه وقت کشی و بی‌عملی، اروپا به جای اجرای تعهدات برجامی خود در مقابله با تحریم‌های نفتی و بانکی و مالی آمریکا، سیاست «مبادله پول نفت دیگر کشورها با غذا و دارو»! را اجرا کند، چیزی جز توهین و تحقیر مردم ایران نیست. بر همین اساس کانال مالی اینستکس دون شأن ملت ایران است.

چاله برجام، چاه FATF

مقامات و رسانه‌های اروپایی با بی مسئولیتی اعلام کرده‌اند که اجرای کانال مالی INSTEX زمانبر است. با این حال در بیانیه سه کشور اروپایی با لحنی گستاخانه و طلبکارانه تاکید شده است که ایران باید دستورات FATF از جمله تصویب لوایح پالرمو و CFT را در اسرع وقت انجام دهد!

بر همین اساس INSTEX محصول تجربه برجام برای اروپایی هاست. تجربه برجام می‌گوید که دولت روحانی به جهت رویکرد غلط «اجرای هر توافق، بهتر از عدم توافق»، وعده نسیه را به جای نقد می‌پذیرد.«INSTEX» در حال حاضر یک وعده نسیه در مقابل یک اقدام نقد(اجرای FATF) است.

به عبارت دیگر، اساساً روش مبادله نفت در برابر غذا و دارو، نیازی به اینستکس و اس‌پی‌وی نداشت. اما اروپایی‌ها با این بازی جدید، تعهد خرید نفت را نیز که در SPV محتمل بود، منتفی کرده‌اند. البته آنها اجرای همین وعده تقریباً هیچ و بی ارزش اینستکس را هم مشروط به اجرای کامل مطالبات اکشن پلی FATF از ایران (CFT و پالرمو) کرده‌اند. ضمناً گویا قرار است بیانیه اروپا درباره اظهار نگرانی جدی نسبت به برنامه موشکی و نفوذ منطقه‌ای ایران هم منتشر شود که متضمن گروکشی و شرط‌گذاری‌های جدید است.

واکنش سرد زنجیره‌ای‌ها

نکته قابل توجه اینجاست که راه اندازی کانال مالی اینستکس با واکنش سرد روزنامه‌های زنجیره‌ای مواجه شد.

در همین رابطه روزنامه زنجیره‌ای اعتماد در شماره دیروز در مطلبی نوشت: «واقعیت این است که اگر چه این سازوکار نمی‌تواند به سرعت منشأ تحولی مهم در گشودن گره تحریم باشد، اما دربردارنده مجموعه‌ای از عوامل سیاسی و اقتصادی است که مقدمتا مانع بدتر شدن شرایط می‌شود و در صورت تأمین شرایط لازم از سوی اروپا و ایران در مرحله بعد ممکن است به تضعیف جدی تحریم‌ها کمک کند».

این روزنامه زنجیره‌ای از یکسو تلاش کرده است تا اینستکس را بی فایده جلوه ندهد ولی از سوی دیگر اذعان کرده است که این کانال مالی نمی‌تواند تحولی مهم در گشودن گره تحریم باشد و در مراحل بعدی ممکن است به تضعیف تحریم‌ها کمک کند.

روزنامه زنجیره‌ای آرمان نیز در سرمقاله شماره دیروز نوشت: «کانال مالی اروپا …به آن صورت ضمانت اجرای مؤثری ندارد که اگر زمانی نخواهد اجرا شود، ایران بتواند از باب مسئولیت، اتحادیه اروپا را به پاسخگویی وادار کند. در حقیقت به لحاظ حقوقی فعلاً بیشتر داوطلبانه به نظر می‌رسد تا اینکه یک تعهد حقوقی در چارچوب حقوق بین‌الملل باشد و برای ایران این حق را ایجاد کند که اگر اتحادیه اروپا این برنامه را اجرایی نکند یا این کانال مالی را فعال نکند یا زمانی بخواهد آن را کم تحرک یا دامنه عملش را محدود کند، ایران حق اعتراض داشته باشد یا حتی درخواست خسارت کند. پس به لحاظ حقوقی چندان چارچوب محکمی ندارد».

این روزنامه زنجیره‌ای در ادامه نوشت: «(اینستکس) در حوزه اقتصادی هم دامنه عملی محدودی دارد و این‌طور نیست که همه مبادلات و مراودات مالی ایران و اتحادیه اروپا را دربر بگیرد. فعلاً به یک حوزه محدود تجاری که شامل دارو، مواد غذایی و ابزارآلات کشاورزی است، منتهی می‌شود. در واقع نمی‌دانیم در رابطه با نفت چگونه می‌خواهد عمل کند و شرکت‌های اروپایی یا فعالان اقتصادی که می‌خواهند وارد بازار نفت ایران به منظور خرید یا فروش تکنولوژی و ارسال خدمات مربوط به صنعت نفت شوند، چگونه در این مکانیزم مالی باید عمل کنند.»

روزنامه زنجیره‌ای قانون نیز در شماره دیروز در گزارشی با عنوان «ماکت SPV» نوشت:«اتحادیه اروپا که این کانال مالی را به منزله پیامی برای تهران و واشنگتن تلقی می‌کند، معتقد است با وجود اینکه این ابزار به بانک‌ها این امکان را می‌دهد که با وجود تحریم‌های آمریکا با ایران همکاری داشته باشند اما به طور قطع این کار آسان نخواهد بود. این کانال مالی در مرحله نخست اقلام غذایی و دارویی و ابزار پزشکی را دربر می‌گیرد و در ادامه می‌توان فعالیت آن را به اقلام و کالاهای دیگر توسعه داد».

همچنین روزنامه زنجیره‌ای آفتاب یزد، اینستکس را طرحی نمادین نامید.روزنامه زنجیره‌ای همشهری نیز در شماره دیروز در مطلبی نوشت: «این مکانیسم تنها مبادلاتی را پوشش خواهد داد که توسط آمریکا تحریم نشده‌اند».

روزنامه‌های زنجیره‌ای علیرغم اذعان به خالی بودن بسته اروپایی، مدعی هستند که ایران باید هرچه زودتر لوایح مرتبط با FATF را اجرا کند و یک اقدام نقد را در مقابل وعده نسیه اروپایی‌ها اجرا کند!

پذیرفتن INSTEX، یعنی ابطال برجام

رونمایی سه کشور اروپایی از سازوکار موسوم به INSTEX، پیش از هر چیز به مفهوم اعلام ابطال و انقضای برجام است. اروپا بدین ترتیب تصریح می‌کند که تعهدات برجامی خود را پایان یافته می‌داند. چرا که برداشتن تحریم‌های مالی و بانکی و نفتی و بیمه‌ای، براساس اظهارات صریح آقایان روحانی و ظریف و عراقچی، جزو تعهدات برجامی اروپاست اما اکنون در حالی که حتی بقیه کشورهای اروپایی هم INSTEX را حمایت و همراهی نمی‌کنند، سه کشور آلمان و فرانسه و انگلیس می‌گویند قرار است بدون اینکه با تحریم‌های آمریکا تعارض داشته باشند، امکان فروش غذا و دارو به ایران در ازای پول دریافتی از دیگر کشورهای خریدار نفت ایران را فراهم کنند.

اساساً روش مبادله نفت در برابر غذا و دارو، نیازی به اینستکس و اس‌پی‌وی نداشت. اما اروپایی‌ها با این بازی جدید، تعهد خرید نفت را نیز که در SPV محتمل بود، منتفی کرده‌اند. البته آنها اجرای همین وعده تقریباً هیچ و بی‌ارزش اینستکس را هم مشروط به اجرای کامل مطالبات اکشن پلی FATF از ایران (CFT و پالرمو) کرده‌اند. ضمناً گویا قرار است بیانیه اروپا درباره اظهار نگرانی جدی نسبت به برنامه موشکی و نفوذ منطقه‌ای ایران هم منتشر شود که متضمن گروکشی و شرط‌گذاری‌های جدید است.

پیش از این ترامپ با خروج از برجام، مسئولیت آمریکا را منتفی کرد؛ با این اطمینان و تضمین صریح آقایان روحانی و ظریف، که با وجود عهدشکنی آمریکا، ایران از برجام خارج نمی‌شود! پس از آن اروپا با ۹ ماه فرصت‌سوزی عمدی و سپس تنزل چند باره تعهدات برجامی به SPV و سرانجام بسته حقارت‌آمیز INSTEX، اصرار دارد از وزارت خارجه ما برای گواهی فوت برجام و بی‌حساب شدن بر سر آن(!) امضا بگیرد و ضمناً ما را به تعهدات یکطرفه، ملتزم نگاه دارد.

قبول INSTEX یعنی قبول ابطال برجام از سوی طرف‌های بدعهد غربی بدون دریافت خسارت و حقوق خود. آیا وزارت خارجه حواسش به خدعه جدید اروپا هست؟ شاید هم کسانی بدشان نیاید تاریخ مصرف برجام را بدون عایدی آن منقضی کنند و حرف آمریکا و اروپا را تکرار نمایند که بیایید از نو هزینه بدهید و دوباره برجام جدیدی را برای همان توقع لغو تحریم‌ها امضا کنید!

تکرار آرزوی ترامپ!

در اواخر اردیبهشت سال جاری و پس از خروج آمریکا از برجام، «مایک پمپئو» وزیر خارجه این کشور در یک سخنرانی، ۱۲ شرط را برای ایران مطرح کرد. شروطی که نشان از دستِ خالی و زبانِ دراز آمریکا داشت.

در این شروط گستاخانه، به محدودیت گسترده در صنعت موشکی ایران، توقف حمایت ایران از محور مقاومت و توقف حضور مستشاری ایران در کشورهای منطقه برای مقابله با تروریسم تکفیری اشاره شده بود.

حال با بررسی مفاد سازوکار توهین‌آمیز INSTEX و ارتباط آن با FATF و مسئله امنیت ایران و توان موشکی و قدرت منطقه‌ای، به‌وضوح می‌بینیم که این سازوکار اروپایی، دقیقاً تکرار آرزویترامپ از زبان کشورهای اروپایی است.

تکلیف مجمع تشخیص روشن است

اینستکس یعنی ایران باید با دلخوشی به وعده سرِخرمن کانال مالی که اجرای آن به زمانی نامعلوم موکول شده و حتی در صورت اجرا نیز به هیچ عنوان تعهدات برجامی اروپا را پوشش نمی‌دهد، تعهدات برجامی خود را به‌علاوه تعهدات جدید ذیل FATF و برجام موشکی و منطقه‌ای اجرا کند! با این حساب تکلیف مجمع تشخیص مصلحت نظام روشن است. مجمع باید با قاطعیت لوایح خسارت بار مرتبط با FATF را رد کند.

آمریکا و اروپا به یقین رسیده‌اند که دولت ایران خود را گروگان برجام نگه داشته است. به همین خاطر نه تنها کوچک‌ترین اقدامی در جهت اجرای تعهدات خود انجام نمی‌دهند، بلکه روزبه‌روز بر گستاخی‌های خود نیز می‌افزایند.

دولت روحانی باید با شجاعت، اجرای یکطرفه تعهدات برجامی از سوی ایران را متوقف کرده و با عبور از سراب آمریکا و اروپا، به اجرای دقیق اقتصاد مقاومتی و بهره‌مندی از توان عظیم داخلی اهتمام ورزد.

۷ نکته درباره کانال ویژه مالی ایران و اروپا

دانلود

۱۲ غلط زیادی اروپابه جای عمل به تعهدات برجام

اروپا بیانیه‌ای ۱۲ بندی موسوم به «جمع‌بندی» را درباره ایران منتشر کرد. بیانیه گستاخانه و بی‌ادبانه اروپا را می‌توان «۱۲ غلط زیادی» نامید.

به گزارش مشرق، اتحادیه اروپا، روز سه شنبه بیانیه‌ای ۱۲ بندی موسوم به «جمع‌بندی» را درباره ایران منتشر کرد. در این بیانیه با لحنی گستاخانه از فعالیت‌های موشکی و منطقه‌ای ایران ابراز نگرانی شده است.

در بخشی از این بیانیه آمده است: «اتحادیه اروپا تعهد راسخ خود به «برنامه جامع اقدام مشترک» (برجام) و تداوم اجرای آن را ابراز می‌دارد.»

متأسفانه اجرای برجام توسط اروپا از شعار و وعده فراتر نرفته است! برای نمونه ظریف-مهر ۹۶- گفته بود: «ما حتی نمی‌توانیم یک حساب در انگلیس باز کنیم». در اواخر سال گذشته آلمان در اقدامی توهین آمیز و زشت، از سوخت رسانی به هواپیمای ظریف امتناع کرد. فرانسه نیز تنها در یک نمونه، در برپایی نمایشگاه مواد غذایی در این کشور ایرانی‌ها را نه تنها به عنوان غرفه‌دار بلکه حتی به عنوان بازدیدکننده هم پذیرش نکرد! موارد فوق بخش بسیار کوچکی از اقدامات ناقض برجام در سال‌های اخیر است.

تأسف برای آمریکا تحکم به ایران!

در بخش دیگری از بیانیه فوق آمده است: «اتحادیه اروپا بر ضرورت تداوم اجرای تعهدات و ادامه همکاری‌های کامل و به موقع با آژانس از سوی ایران تأکید می‌کند.»

همچنین در بخش دیگری از بیانیه اتحادیه اروپا آمده است: «اتحادیه اروپا درک می‌کند که رفع تحریم‌ها جزو بخش‌های اساسی برجام است و عمیقاً از بازاعمال تحریم‌ها توسط ایالات متحده بعد از خروج این کشور از برجام ابراز تأسف می‌کند.»

اروپا از یک‌سو در مقابل خروج آمریکا از برجام و تحریم‌های ضدایرانی از سوی آمریکا درپسابرجام به ابراز تأسف بسنده کرده و از سوی دیگر با لحنی گستاخانه و طلبکارانه به ایران گوشزد می‌کند که باید توافق هسته‌ای را بدون چشم داشت و یکطرفه اجرا کند!
در بخشی از بیانیه جمع‌بندی اروپا تصریح شده است: «اتحادیه اروپا بر حمایت از توسعه روابط اتحادیه اروپا و ایران در حوزه‌های دارای منافع مشترک به نحو مشخص‌شده در بیانیه مشترک توافق شده میان مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و وزیر خارجه ایران در آوریل ۲۰۱۶ تأکید می‌ورزد. این موارد، حوزه‌هایی نظیر گفت‌وگوی سیاسی، حقوق بشر…، حفاظت شهروندی، … را شامل می‌شوند».

حامیان کودک‌کشی و حقوق‌بشر!

اروپا مدعی گفت‌وگو با ایران در حوزه‌هایی از جمله حقوق بشر است. این در حالی است که کشورهایی همچون انگلیس، فرانسه و آلمان همچون آمریکا، کارنامه سیاهی در حوزه حقوق بشر دارند. حمایت تسلیحاتی و تجهیز صدام به سلاح شیمیایی در ۸ سال جنگ تحمیلی، حمایت همه‌جانبه از رژیم کودک‌کش صهیونیستی، حمایت از گروهک تکفیری تروریستی داعش و حمایت از رژیم آل‌سعود در کشتار زنان و کودکان بی‌گناه یمنی تنها بخش کوچکی از جنایت‌های کشورهای مذکور است.

در بخش دیگری از بیانیه فوق آمده است:«شورا، از پیشرفت‌های صورت‌گرفته برای انجام اصلاحات ضروری استقبال می‌کند و از ایران می‌خواهد منطبق با تعهداتش ذیل برنامه اقدام کارگروه اقدام مالی (FATF) قوانین ضروری را به تصویب رسانده و اجرا کند. اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن آماده همکاری با ایران در این حوزه‌ها، از جمله با ارائه کمک‌های فنی در زمینه اجرای برنامه اقدام FATF هستند.»

عوض شدن جای طلبکار و بدهکار!

اکنون بیش از ۳ سال از اجرای برجام سپری شده است. در حال حاضر اروپا در جایگاه بدهکار است و باید به جهت بی‌عملی در اجرای تعهدات برجامی خود پاسخگو باشد، اما به دلیل رویکرد انفعالی وزارت خارجه و دولت روحانی، طرف اروپایی در جایگاه شاکی نشسته و گستاخانه خواستار اجرای لوایح استعماری مرتبط با FATF از سوی ایران است.

در بخشی از بیانیه جمع‌بندی اروپا با لحنی گستاخانه درخصوص اقدامات منطقه‌ای ایران آمده است: «شورا از نگرانی‌های رو به فزونی در منطقه و نقش ایران در این زمینه، از جمله تأمین حمایت‌های نظامی، مالی و سیاسی برای بازیگران غیردولتی در کشورهایی مانند سوریه و لبنان ابراز نگرانی می‌کند. این شورا، از بابت دخالت‌های نظامی ایران و حضور مداوم نیروهای ایرانی در سوریه نگرانی‌های جدی دارد… درباره یمن، اتحادیه اروپا از همه طرف‌ها در منطقه از جمله ایران می‌خواهد از اجرای قطعنامه ۲۴۵۱ شورای امنیت سازمان ملل حمایت کرده و تحت رهبری سازمان ملل در مسیر رسیدن به راه‌حل سیاسی ماندگار جهت پایان دادن به درگیری‌ها در این کشور همکاری‌های سازنده داشته باشند… اتحادیه اروپا در راستای هدف خود برای تداوم بخشیدن به حصول نتایج ملموس و بهبود فضای منطقه‌ای خود را به ادامه گفت‌وگوهایِ سیاسی‌ای که تحت رهبری این اتحادیه با ایران درباره منطقه انجام می‌شوند متعهد می‌داند».

در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: «این شورا همچنین در چارچوبی گسترده‌تر نگرانی‌های دیرینه و جدی خود از تشکیلات‌سازی نظامی در منطقه را یادآور می‌شود».

نکته قابل توجه اینجاست که تشکیلات سازی جمهوری اسلامی ایران در راستای مقابله با تروریسم تکفیری بوده است. چیزی که محصول و نتیجه حضور مداخله‌جویانه آمریکا و شرکای اروپایی واشنگتن در منطقه بوده است.

اروپا باید هم از سیلی خوردن داعش در منطقه عصبانی شده و ایران را به دلیل شکستن کمر تروریسم تکفیری، به تشکیلات سازی نظامی متهم کند.

اروپا درخصوص مسائل منطقه‌ای در جایگاه متهم قرار دارد و به هیچ عنوان در جایگاهی نیست که بتواند تعیین تکلیف کند. کشورهای اروپایی باید درخصوص جنایت‌های بی‌شمار خود در سوریه، عراق، یمن، فلسطین، افغانستان و…پاسخگو باشند.

حامیان درجه یک تروریسم!

کشورهای اروپایی علاوه‌بر جنایات خود در منطقه غرب آسیا (خاورمیانه)، میزبان و پناهگاه و حامی تروریست‌ها از جمله گروهک منافقین، گروهک الاحوازیه، گروهک کومله و…هستند. برخی از کشورهای اروپایی از جمله تروئیکای اروپایی خود حامی درجه یک تروریسم هستند و باید در این خصوص محاکمه شوند.

در بخش دیگری از بیانیه اروپا آمده است: «اتحادیه اروپا در راستای هدف خود برای تداوم بخشیدن به حصول نتایج ملموس و بهبود فضای منطقه‌ای خود را به ادامه گفت‌وگوهایِ سیاسی‌ای که تحت رهبری این اتحادیه با ایران درباره منطقه انجام می‌شوند متعهد می‌داند».

گنده گویی موشکی!

گنده گویی اروپا درخصوص توان موشکی کشورمان درحقیقت تکرار گزافه گویی‌های ترامپ و مقامات آمریکایی است. مقامات کشورمان بارها اعلام کرده‌اند که توان موشکی ایران نه متوقف می‌شود و نه بابت آن با کسی مذاکره خواهد شد.

در بخشی از بیانیه جمع‌بندی اروپا با لحنی گستاخانه آمده است: «این شورا، از فعالیت‌های خصمانه‌ای که ایران در خاک چند کشور عضو انجام داده عمیقاً نگران است و در همین راستا، تصمیم گرفت دو فرد و یک مؤسسه را در فهرست تحریم قرار دهد. اتحادیه اروپا، در این زمینه اتحاد و همبستگی از خود نشان خواهد داد و از ایران می‌خواهد فوراً به این رفتارهای غیرقابل قبول خاتمه بدهد».

اروپایی‌ها در ماههای اخیر در ادعایی پوچ و بدون هیچ سند و مدرکی، ایران را به دست داشتن در اقدامات تروریستی در اروپا متهم کرده‌اند. این در حالی است که برخی کشورهای اروپایی میزبان و پناهگاه و حامی تروریست‌ها از جمله گروهک منافقین، گروهک الاحوازیه، گروهک کومله و…هستند. برخی از کشورهای اروپایی از جمله تروئیکای اروپایی خود حامی درجه یک تروریسم هستند و باید در این خصوص محاکمه شوند.

در بخش دیگری از بیانیه اروپا آمده است: «شورا، همچنان درباره وضعیت حقوق بشر در ایران نگرانی‌های جدی دارد. ایران کماکان مجازات اعدام را اجرا می‌کند».

این بخش از بیانیه صراحتاً دخالت در امور داخلی ایران است. کشورهای اروپایی خود در حال سرکوب شهروندان و کشتار و بازداشت مردم هستند، اما با فرار به جلو ژست طلبکار به خود گرفته و ایران را متهم به نقض حقوق بشر می‌کنند!

واکنش منفعلانه وزارت خارجه

وزارت خارجه در واکنش به بیانیه اروپا، بیانیه‌ای صادر کرد. در این بیانیه آمده است: «جمهوری اسلامی ایران با استقبال از مواضع مثبت اعلامی در بیانیه اتحادیه اروپا درخصوص ایران به ویژه برجام و دیگر نکات قابل قبول، برخی نکات و انتقادات خود را از بیانیه مزبور اعلام می‌دارد».

متأسفانه وزارت خارجه کشورمان در مواجهه با گستاخی اروپایی، همچنان رویکردی کاملاً منفعلانه و تحقیرآمیز را در پیش گرفته است. بیانیه اروپا سراسر توهین و گستاخی علیه ایران است، اما وزارت خارجه در رویکردی حقارت بار و از موضع ضعف در بیانیه خود تاکید می‌کند که از مواضع مثبت اعلامی در بیانیه اتحادیه اروپا استقبال می‌کنیم!

در بخشی از بیانیه وزارت خارجه آمده است: «مرتبط کردن اجرای سازو کار مالی که از تعهدات ذاتی برجامی است با الزامات نهادهایی چون FATF غیر قابل قبول است».

در بخش دیگری از بیانیه وزارت خارجه آمده است: «جمهوری اسلامی ایران خواستار تعامل سازنده و مبتنی بر منافع و احترام متقابل با اتحادیه اروپایی است. تجربه گفت‌وگوها و همکاری‌های ایران و اتحادیه اروپا به خصوص تجربه به دست آمده طی سالیان گذشته، به ویژه در سه سال اخیر نشان می‌دهد ظرفیت‌ها و فرصت‌های زیادی برای همکاری و توسعه روابط بین دو طرف وجود دارد. امیدواریم با عملی شدن تمامی تعهدات اروپا شاهد تعمیق روابط دو طرف در کوتاه‌ترین زمان باشیم».

۱۲ غلط زیادی

بیانیه ۱۲ بندی اروپا علیه ایران، در حقیقت کیفرخواست کشورهای اروپایی همپیمان آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران در چهل سالگی پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی است. طرف اروپایی، در این بیانیه شکست‌های خود در مواجهه با جمهوری اسلامی ایران را ردیف کرده است از محور مقاومت و توان موشکی تا حقوق بشر و پیشرفت علمی.

بیانیه گستاخانه و بی‌ادبانه اروپا را می‌توان «۱۲ غلط زیادی» نامید. این بیانیه تکرار رویاهای ترامپ و دیگر مقامات آمریکایی از زبان اروپایی‌هاست. ۱۲ غلط زیادی که نشان از دستِ خالی و زبانِ دراز اروپا و آمریکا دارد.

گفتنی است در اواخر اردیبهشت سال جاری و پس از خروج آمریکا از برجام، «مایک پمپئو» وزیر خارجه این کشور در یک سخنرانی، ۱۲ شرط را برای ایران مطرح کرد. در این شروط گستاخانه، به محدودیت گسترده در صنعت موشکی ایران، توقف حمایت ایران از محور مقاومت و توقف حضور مستشاری ایران در کشورهای منطقه برای مقابله با تروریسم تکفیری‌اشاره شده بود.

همانطور که قابل پیش‌بینی بود، اروپایی‌ها به فاصله کوتاهی پس از رونمایی- و نه اجرای-INSTEX (بسته‌ای تحقیر آمیز تحت عنوان وعده غذا و دارو در مقابل پول نفت خریداری شده از سوی کشورهای غیر اروپایی) و در حالی که این بسته حتی یک دهم تعهدات برجامی آنها نیز نبود، فهرست گنده گویی‌های خود را ردیف کرده و وعده نسیه کانال مالی را به اجرای اقدامات نقد توسط ایران موکول کردند!

این در حالی است که اکنون بیش از سه سال از آغاز اجرای تعهدات طر مقابل سپری شده است!

رونمایی از بسته توهین آمیز اینستکس و در ادامه انتشار بیانیه ۱۲ بندی، محصول تجربه برجام برای اروپایی هاست. تجربه برجام می‌گوید که دولت روحانی به جهت رویکرد غلط «اجرای هر توافق، بهتر از عدم توافق»، وعده نسیه را به جای نقد می‌پذیرد.
این بیانیه توهین آمیز و گستاخانه حجت را تمام کرد. دولت باید با اقتدار به این رفتار زشت اروپا پاسخ داده و با خروج از برجام، به زیاده خواهی‌های طرف اروپایی پایان دهد.

برچسب ها
مشاهده بیشتر

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا سوال مقابل را پاسخ دهید ؟ *

Close