تلخی پساب فرآوری زیتون بر کام محیط زیست طارم

لینک کوتاه مطلب : http://zanjansahar.ir/?p=9600

پساب واحدهای فرآوری زیتون در طارم چندین سال است که بدون رعایت اصول بهداشتی و محیط زیستی در خیابان‌های شهرها و روستاهای این شهرستان رهاسازی شده و محیط زیست و سلامتی مردم را با مشکل جدی روبه‌رو کرده است.

زیتون مهمترین محصول باغی طارم است که بالاترین سطح زیر کشت را در بین محصولات باغی و زراعی دارد به طوری که این شهرستان با بیش از ۲۰ درصد سطح زیر کشت کشور و ۴۰ درصد تولید زیتون، رتبه اول تولید این محصول در سطح کشور را دارد و بسیاری از تولیدکنندگان برتر زیتون کشور از این شهرستان معرفی می‌شوند.

زیتون طارم علاوه بر اینکه نیاز عمده کشور به این محصول را مرتفع ساخته، چند سالی است که به مقدار اندک ردپای آن در صادرات غیرنفتی نیز دیده می‌شود.

در سال‌های اخیر با توسعه صنایع تبدیلی و ایجاد واحدهای فرآوری صنعتی و همچنین واحدهای فرآوری خانگی و سنتی در بسیاری از روستاها و شهرهای طارم، صنعت زیتون به یک عامل مهم در توسعه اقتصاد و اشتغال پایدار در شهرستان و استان تبدیل شده است.

بواسطه توسعه صنایع تبدیلی و ایجاد واحدهای فرآوری، پساب حاصل از فرآوری زیتون در صورت تصفیه نشدن و نبود مدیریت پسماند می‌تواند صدمات زیادی به آب، خاک، محیط زیست و در نهایت سلامت مردم شهرستان طارم وارد سازد.

پسابی که در سالهای اخیر به یکی از دغدغه های اصلی مردم شهرستان طارم، مسئولان و حتی مسافران عبوری از شهرستان تبدیل شده است و علاوه بر به مخاطره انداختن سلامت مردم، چهره طبیعت، شهرها و روستاهای این شهرستان را مخدوش ساخته است.

استفاده از موادی چون هیدروکسید سدیم، اسید سیتریک و همچنین نمک فراوان در محصول زیتون برای از بین بردن تلخی آن در صنایع تبدیلی و نبود سیستم تصفیه مناسب در واحدهای فرآوری این شهرستان و به تبع آن رهاسازی پساب حاصل از واحدهای فرآوری بر پیکره محیط زیست شهرها و روستاهای طارم موجب شده تا نگرانی‌ها از سوی کارشناسان بهداشت و محیط زیست درباره عوارض تخریبی و محیط زیستی این ماده در طارم قوت بگیرد و مردم شهرستان را نیز با مشکل بهداشتی روبه رو کند.

طبیعت بکر طارم به واسطه پساب‌های زیتون در معرض نابودی 

یکی از گردشگران اهل استان کردستان که این روزها در شهرستان طارم حضور دارد به خبرنگار ایرنا گفت: با توجه به برنامه گردشگری خود تصمیم گرفتم که در فصل برداشت زیتون به شهرستان طارم سفر کنم و در کنار بازدید از نحوه برداشت و بازار فروش این محصول از طبیعت بکر و خدادادی این شهرستان که از نقاط خوب گردشگری کشور است بازدید کنم.

رضا امین‌زاده اظهار داشت: به جرات می توان گفت که این شهرستان به دلیل آب و هوای خاص و چهار فصل بودن آن یکی از مناطق مساعد کشور برای گردشگری بویژه در فصل پاییز است و در کنار این طبیعت زیبای خدادادی در این فصل، شور و شوق بازار پر رونق زیتون در نوع خود جالب و دیدنی است.

این گردشگر اهل شهر بانه گفت: با توجه به بازدیدی که از شهرها و روستاهای طارم داشتم، متاسفانه با خروجی پساب های حاصل از فرآوری زیتون روبه رو شدم که بوی نامطبوع آن موجب آزار مردم شده و همچنین چهره طبیعت زیبای این شهرستان را زشت و نازیبا جلوه می دهد.

یکی از شهروندان طارمی نیز اظهار داشت: متاسفانه چند سالی است که بوی نامطبوع حاصل از پساب های زیتون و همچنین تخریب محیط زیست بواسطه این پساب ها مردم طارم را در شهرها و روستاها آزار می دهد.

محمد اکبری گفت: در صورت مدیریت نکردن پساب های خروجی، در آینده ای نزدیک با توسعه صنایع تبدیلی در سطح وسیع، شهرستان طارم با چالش بزرگ زیست محیطی مواجه خواهد شد که نیاز ورود مسئولان و مقابله با این موضوع مهم است.

تولید سالانه ۹۶ میلیون لیتر پساب زیتون در طارم

رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان طارم در این خصوص در گفت و گو با خبرنگار ایرنا گفت: بر اساس میزان تولید زیتون در شهرستان طارم و فرآیند عمل آوری و فرآوری زیتون برای تلخی زدایی، به طور میانگین سالانه ۹۶ میلیون لیتر پساب تولید می‌شود که عمده آن بدون تصفیه و یا تصفیه ناقص در مناطق مختلف شهرستان به صورت مستقیم وارد زمینهای کشاورزی، رودخانه ها، مسیل‌ها و آب‌های زیر زمینی می‌شود.

غلامرضا عباسی اظهار داشت: با توجه به اینکه در فرآوری زیتون از سود سوزآور، نمک و اسیدسیتریک استفاده می‌شود، در صورت رعایت نکردن حد مجاز این مواد و همچنین نبود سیستم تصفیه، بر سلامتی مردم، آب، خاک و محیط زیست منطقه تاثیر منفی خواهد گذاشت.

وی ضمن اشاره به نتایج به دست آمده از آنالیز پساب خروجی واحدهای فرآوری طارم تصریح کرد: این نتایج نشان می‌دهد که میزان آلودگی بویژه در فاکتورهای BOD و COD بسیار بالا بوده و این میزان بیش از ۱۰۰۰ برابر استاندارد مجاز می‌باشد.

عباسی در مورد اقدامات این اداره برای پساب زیتون عنوان کرد: کارشناسان این اداره با انجام پایش‌های دوره ای از واحدهای فعال در شهرستان و تاکید بر استقرار سیستم تصفیه فاضلاب مناسب توسط مالکان، بسیاری از این واحدها نسبت به احداث حوضچه جمع آوری پساب و برخی دیگر نیز نسبت به احداث چاه‌های جاذب برای تخلیه پساب اقدام کرده اند.

این مسئول تاکید کرد: بهترین راه مدیریت پساب خروجی واحدهای فرآوری زیتون سیستم تصفیه استاندارد بوده که متاسفانه تاکنون نسبت به استقرار این سیستم هیچ اقدامی صورت نگرفته است.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان طارم اظهار داشت: یکی از مشکلات اصلی خروج پساب زیتون در طبیعت با حجم بالا در شهرک صنعتی شهر آببر اتفاق می افتد و طبق قانون این شهرک صنعتی موظف به استقرار سیستم تصفیه مرکزی شده که تاکنون هیچ اقدامی در این خصوص از طرف واحدهای صنعتی شهرک مورد نظر صورت نگرفته و همچنان پساب خروجی از آن با حجم بالا وارد محیط اطراف، آب های سطحی و زیرزمینی می شود که این اداره با صدور اخطاریه زیست محیطی و معرفی به مراجع قضایی اقدام لازم را انجام داده است.

غلامرضا عباسی خاطرنشان کرد: سال گذشته طبق بازدیدها و پایش های کارشناسان این اداره از واحدهای فرآوری زیتون در سطح شهرستان طارم، ۲۱ مورد اخطاریه زیست محیطی صادر همچنین ۷ مورد واحد به عنوان صنعت آلاینده معرفی و یک واحد نیز به دلیل شدت آلایندگی پلمب شده است.

عباسی گفت: در سال جاری نیز پایش ها به صورت مستمر در دست انجام است و پس از جمع بندی نتایج اقدامات قانونی در خصوص واحدهای متخلف صورت خواهد گرفت.

اثرات مخرب افزودنی‌های عملیات فرآوری زیتون بر سلامت مردم و محیط زیست
سرپرست شبکه بهداشت و درمان شهرستان طارم نیز گفت: افزودنی هایی از قبیل هیدروکسید کلسیم، هیدروکسید سدیم، نمک و اسید سیتریک برای فراوری زیتون مورد استفاده قرار می گیرد و به این مهم توجه داشت میزان هیدروکسید سدیم مصرفی جهت فرآوری زیتون در سال گذشته ۱۳۲ تن بوده است.
ارشد بهرامی اظهار داشت: میزان نمک مصرفی جهت فرآوری زیتون در سال گذشته نیز یک‌هزار و ۲۰۰ تن و میزان مصرف اسیدسیتریک برای فرآوری و نگهداری زیتون ۵۹  تن اعلام شده که متاسفانه وارد محیط زیست می‌شوند.
وی خاطرنشان کرد: این افزودنی‌ها در خاک‌های کشاورزی، نباتات، آبهای سطحی و زیر زمینی، محصولات کشاورزی و باغی و بر روی آبزیان و حیات وحش و حتی ابنیه و تاسیسات شهری نیز اثرات زیست محیطی و بهداشتی دارد.
بهرامی افزود: افزودنی‌ها اثر خورندگی شدید بر روی چشم، پوست، مجرای تنفسی و گوارشی داشته و اینکه استشمام بوی آن موجب ِادم ریوی شده و از طرفی تماس بلند مدت با آن موجب خشکی، ترک زدن و التهاب پوست و سرطان مری می‌شود.
وی عنوان کرد: این موضوع در جلسه کار گروه سلامت و امنیت غذایی شهرستان مطرح و اخطاریه‌های بهداشتی به واحدهای متخلف صادر حتی بازدیدهای مشترکی نیز توسط محیط زیست شهرستان انجام شده است.
سرپرست شبکه بهداشت و درمان طارم ادامه داد: به علت هزینه بالای تصفیه فاضلاب و نداشتن صرفه اقتصادی آن مسئولان این واحدهای فرآوری به راه اندازی این سیستم مهم مبادرت نمی کنند و در این راستا تجمیع واحدهای فرآوری سنتی مناطق در قالب ایجاد شهرک ها و واحدهای صنعتی و سایت های کارگاهی بیش از گذشته ضروری است.
وی اظهار داشت: هم اکنون در این شهرستان ۶ دهستان وجود دارد و می توان در این مناطق نواحی سایت های کارگاهی ایجاد کرد و علاوه بر آن ایجاد تصفیه خانه در تمامی واحدهای صنعتی فرآوری شده، بهره گیری از ظرفیت شرکت های دانش بنیان و بخش خصوصی نیز به منظور ارائه راهکارهای عملیاتی، اقتصادی و کوتاه مدت می تواند موثر واقع شود.
بهرامی افزود: استفاده از ظرفیت‌های دانش بنیان به منظور ارائه راهکارهایی در راستای جایگزینی سود و نمک و اسیدسیتریک در فرآیند فرآوری زیتون از جمله راهکارهای دیگر پیشنهادی است.

شهرستان طارم با ۴۷ هزار نفر جمعیت (حدود ۵ درصد جمعیت و ۱۰ درصد مساحت استان زنجان) در ۹۰ کیلومتری شمال شرقی زنجان واقع شده و با استانهای قزوین، اردبیل و گیلان همسایه است.

ایرنا

برچسب ها
مشاهده بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا سوال مقابل را پاسخ دهید ؟ *

Close