دست خالی دولت در عملکرد اقتصادی و حذف نمایشی ۴ صفر + نظرات کارشناسان

دست خالی دولت در عملکرد اقتصادی و حذف نمایشی ۴ صفر

یک روزنامه حامی دولت معتقد است دست یازیدن دولت به حذف ۴ صفر از پول ملی، نشان از خالی‌بودن دست دولت در عملکرد اقتصادی دارد.

روزنامه «کیهان» در ویژه‌های خود نوشت:

روزنامه همشهری نوشت: دولت دوازدهم اخیراً در مصوبه‌ای رأی به کاهش ۴ صفر از پول ملی داده است. این طرح که برای اجرا باید مراحل قانونی خود را در نهاد قانون‌گذاری هم طی کند، اگر نگوییم با واکنش منفی حداقل می‌توان گفت که با اقبالی در محافل کارشناسی و حتی افکار عمومی مواجه نشد. سؤالی که در ابتدای امر برای هر کارشناس و صاحب فکری در این زمینه پیش می‌آید، این است که سیاست کاهش ۴ صفر از پول ملی در شرایط کنونی با چه هدفی صورت می‌گیرد و چه دستاوردی برای اقتصاد راکد در پی خواهد داشت؟

طرح دولت با درنظر گرفتن همه جوانب و شرایط، به‌نظر می‌رسد تنها یک کارکرد را دنبال می‌کند و آن صرفاً کارکرد محاسباتی و حسابرسی است که به لحاظ ارزش در مقایسه با سایر کارکردها، کمترین و پایین‌ترین ارزش را دارد. درواقع دولت با اجرای این طرح به‌دنبال آن است که با حذف صفرهای به‌اصطلاح زائد، کار حسابرسی در دستگاه‌های اقتصادی و در معاملات روزمره مردم را آسان کند. در واقع دولت سایر کارکردهایی که اساسی و مهم به‌نظر می‌رسند را در نظر ندارد. این مسئله وقتی ثابت می‌شود که زمان فعلی، زمان مناسبی برای اجرای این طرح نیست. به‌عبارت دیگر، در صورتی‌که دولت به سایر کارکردها مانند کارکرد توسعه‌ای (القای پیام مثبت و اعتمادآفرین به مردم و فعالان اقتصادی)، کارکرد اقتصادی (تقویت ارزش پول ملی) و کارکرد اجتماعی (بهبود شرایط معیشتی مردم و افزایش قدرت اقتصادی خانوارها) در کنار کارکرد محاسباتی و حسابرسی در اجرای این طرح فکر کرده و می‌کند، باید بسترها و زمینه‌های اجرای این طرح را به‌طور نسبی فراهم ساخته باشد؛ بسترها و زمینه‌هایی همچون مهار تورم، کنترل نقدینگی، رونق تولید، ایجاد رشد اقتصادی بالا، توسعه صادرات، رشد رقابت‌پذیری در اقتصاد، اصلاح نظام بانکی و در یک کلام خروج قطعی از رکود اقتصادی که برای اجرای طرحی مانند حذف صفر از پول ملی با کارکردهای واقعی و اساسی پیش گفته ضروری و اجتناب‌ناپذیر است.

حذف صفر از پول ملی خودبه‌خود نشان از ناکارآمدی اقتصادی در سال‌های گذشته دارد. از سوی دیگر، صرف تأکید و تکیه بر کارکرد محاسباتی طرح مذکور دارای توجیه اقتصادی و منطقی نیست؛ چه اینکه ساز و کارهای مربوط به سیستم‌های الکترونیکی که توسعه آنها در مراودات پولی و تجاری کشور به‌خوبی انجام شده است، مشکل حسابداری ناشی از تعدد صفرهای پول ملی را تا حدود زیادی هم‌اکنون حل می‌کند. از منظر اقتصاد سیاسی، دست یازیدن دولت به طرحی که بیشترین فضاسازی و کمترین کارکرد را برای بهبود شرایط اقتصادی دارد. در صورتی‌که دولت مصر به اجرای این طرح است، باید همه ملاحظات و زمینه‌ها را درنظر گیرد تا این طرح با هر کار کردی با کمترین هزینه و بالاترین منفعت به اجرا درآید؛ چه اینکه عدم اجرای درست و مناسب این طرح به لحاظ زمینه‌ها و الزامات سیاسی و همچنین اقتضائات زمانی ممکن است اثر معکوس به لحاظ روانی داشته باشد و نگاه مردم را به دولت بیش از پیش منفی کند، بدین‌معنا که مردمی که در طول یک‌سال گذشته با کاهش ارزش پول ملی، ارزش سرمایه نقدی و پس‌انداز آنها به یک‌چهارم قبل کاهش یافته، با حذف ۴ صفر یک‌بار دیگر به لحاظ اسمی و نه واقعی، ارزش سرمایه آنها کاهش قابل‌توجهی را تجربه خواهد کرد و این بر ذهنیت آنها اثرمنفی خواهد گذاشت.

جمع‌بندی اینکه کاهش ۴ صفر از پول ملی بیش از آنکه به وجهه و مقبولیت دولت کمک کند، بیشتر به جایگاه آن آسیب وارد می‌کند.

«پارسه» نام جدید جایگزین ریال +جزئیات

حجت الاسلام حسن روحانی لایحه «حذف چهار صفر از پول ملی و تغییر واحد پول ملی» را با قید یک فوریت برای طی تشریفات قانونی به مجلس شورای اسلامی ارسال کرد.

حجت الاسلام حسن روحانی رئیس جمهور لایحه «حذف چهار صفر از پول ملی و تغییر واحد پول ملی» را با قید یک فوریت برای طی تشریفات قانونی به مجلس شورای اسلامی ارسال کرد.

با اجرای طرح اصلاح نظام پولی در قالب حذف چهار صفر از پول ملی و بازنگری در اقطاع اسکناس و سکه، نقش این ابزار در نظام­‌های پرداخت کشور، می‌یابد. در این راستا، حسن روحانی، لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی کشور را که در جلسه ۱۳ مرداد ۱۳۹۸ هیئت وزیران به پیشنهاد بانک مرکزی به تصویب رسید، برای طی تشریفات قانونی به مجلس ارسال کرد.

براساس این لایحه واحد پول ایران به تومان تغییر می یابد و هر تومان برابر ۱۰۰۰۰ ریال جاری و معادل یکصد ریال پارسه است.

برابری پول­‌های خارجی نسبت به تومان و نرخ خرید و فروش ارز توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در چهارچوب نظام ارزی حاکم و با رعایت ذخایر ارزی و عنداللزوم تعهدات کشور در مقابل صندوق بین­‌المللی پول، محاسبه و تعیین می­‌شود.

دوره گردش موازی و اعتبار همزمان “تومان” و “ریال” که در این قانون “دوره­‌گذار” نامیده می‌­شود، حداکثر دو سال خواهد بود. طریقه جمع‌­آوری و شرایط خروج اسکناس­‌ها و سکه‌­های ریال از جریان، بر طبق قانون پولی و بانکی کشور حسب مورد، تعیین یا اجرا می­‌شود.

پس از پایان دوره­‌گذار، تعهداتی که پیش از این براساس واحد پول ریال ایجاد شده است، تنها با واحد پول تومان قابل ایفا خواهد بود.

حفظ ارزش پول ملی با رونق تولید یا حذف ۴ صفر؟!

هیئت دولت دیروز در حالی طی مصوبه‌ای با حذف چهار صفر از پول ملی موافقت کرد که به نظر می‌رسد این تصمیم اثر واقعی در اقتصاد نداشته و تقویت ارزش پول ملی تابع رونق تولید در کشور است.

کابینه حسن روحانی صبح روز گذشته تصمیم خاصی درباره سرنوشت «صفرهای پول ملی» گرفت که بر اساس آن در صورت تصویب نهایی مجلس واحد پول ملی، از «ریال» به «تومان» تغییر می‌کند و « چهار صفر» هم از پول ملی حذف می‌شود.

طبق طرح پیشنهادی بانک مرکزی که کلیاتش به تصویب هیئت دولت رسیده و جزئیات نیز بعدا بررسی می‌شود، واحد پولی ملی جدید تحت عنوان «تومان» تعریف می‌شود که هر تومان معادل ده‌هزار (۱۰۰۰۰) ریال فعلی و یکصد (۱۰۰) «ریال جدید» خواهد بود.

بر این اساس، دولت استدلال‌هایی نیز برای این کار آورده است که از آن جمله می‌توان به حفظ کارایی پول ملی، تسهیل و بازیابی نقش ابزارهای پرداخت نقد در تبادلات پولی داخلی و هماهنگی با عرف جامعه درباره واحد پول ملی‌اشاره کرد. همچنین دلایل دیگری مانند کاهش هزینه چاپ و نشر اسکناس و سکوک، رفع مشکلاتی از قبیل استفاده از ارقام بزرگ در مبادلات ساده روزمره، معضلات شمارش و حمل حجم بالای اسکناس و سکه و خارج شدن مسکوکات از چرخه مبادلات اقتصادی کشور، از دیگر اهداف لایحه یاد شده است. البته تصویب کلیات این لایحه به معنای آغاز به کار سریع آن و اجرایی شدن این تغییر در پول ملی در روزهای آتی نیست؛ چنانچه براساس گفته‌های علی ربیعی، سخنگوی دولت، جزئیات این لایحه در روزهای آینده در هیئت دولت بررسی می‌شود و پس از آن، لایحه مذکور با دو فوریت به مجلس ارسال خواهد شد.

تصمیمی که بالاخره گرفته شد

هرچند اقدام اخیر دولت به نوعی غیرمنتظره و سریع انجام شد اما موضوع حذف صفر از پول پیشینه دراز مدتی دارد که حتی به دولت قبلی می‌رسد؛ چراکه به دلیل تورم‌های دو رقمی سالانه، ارزش پول ملی به طور مدام تضعیف شده و تغییرات قیمتی هر سال تاثیر منفی خود را در بزرگ شدن رقم پول کشور گذاشته بود. این موضوع در دولت قبل به دلایلی از قبیل اجرای هدفمندی یارانه‌ها و مسائل ارزی، مجال اجرایی شدن نیافت و در دولت حسن روحانی نیز ابتدا با واکنش سرد ولی ا… سیف، رئیس‌کل پیشین بانک مرکزی رو به رو شد، چراکه وی تصریح کرد تا زمان فراهم شدن شرایط از جمله ثبات اقتصادی و تورم تک رقمی پایدار، برای حذف صفر اقدامی نخواهد شد.

به هر شکل، این روند تا سال گذشته ادامه پیدا کرد تا اینکه دولت در آذر ۹۷ اعلام کرد: هیئت دولت ‏به ادامه بررسی پیشنهادهای کارگروه منتخب درباره «لایحه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران» ‏پرداخت. براساس موادی از این لایحه که به‌تصویب هیئت وزیران رسید، واحد پول ایران، تومان و برابر با ۱۰ ریال ‏تعیین شد. عبدالناصر همتی نیز اندکی پس از اعلام دولت، در جلسه ۱۶ دی ماه ۹۷ با فراکسیون ولایی مجلس شورای اسلامی و در حالیکه حدود پنج ماه از ریاستش بر بانک مرکزی می‌گذشت، اعلام کرد: لایحه حذف چهار صفر از پول ملی را به دولت ارائه کرده‌ام. بر همین اساس، با حضور همتی در ریاست بانک مرکزی و با اتکا به استدلال‌هایی که در ابتدای نوشته آمد، موضوع حذف صفر از پول ملی به طور جدی در دستور کار قرار گرفت و با وجود نظرات متفاوتی که از سوی کارشناسان در این باره وجود داشت در نهایت دیروز لایحه حذف چهار صفر از پول ملی در دولت به تصویب رسیده است.

تصمیمی با هدف افزایش ارزش پول

همان طور که‌اشاره شد، دولت به دلایل عدیده‌ای تصمیم گرفته صفرهای پول ملی را حذف کند، تصمیمی که در اصل با هدف افزایش ارزش پول ملی انجام می‌شود و برابری پول ملی ایران با سایر کشورها-روی کاغذ- بهبود می‌یابد؛ اما نباید فراموش کرد که این اقدام صرفا یک کار اسمی بوده و تاثیر واقعی در متغیرهای اقتصادی نخواهد گذاشت. به عبارت دیگر، با حذف صفرهای پول ملی، تنها واحد هزینه‌های مردم کوچک نمی‌شود، بلکه واحد درآمدها نیز به تناسب آن کاهش می‌یابد؛ بر همین اساس، تاثیر اصلی این اقدام صرفا جنبه روانی داشته و معنای دیگری که حاکی از بهبود متغیرهای اقتصادی یا تغییر وضع معیشت مردم باشد را نمی‌توان از آن استنباط نمود. نکته مهمی که در این میان وجود دارد این است که چنین تصمیمی (حتی با فرض اینکه اثرات روانی مثبت ایجاد کرده و برابری قدرت پول داخلی با خارجی را تقویت کند) چه زمانی قابل اجراست؟ اگر قرار باشد سرعت افزایش قیمت‌ها چنان ادامه یابد که پس از حذف صفر هم شاهد کاهش ارزش پول باشیم، اصولا چرا الان باید این کار را انجام دهیم؟ به سخن دیگر، این تصمیم زمانی اثرگذاری مثبتی (آن هم صرفا در جهت روانی) دارد که تورم کشور به نرخ اندکی رسیده باشد و بیم افزایش قیمت‌ها (و در پی آن کاهش مجدد ارزش پول ملی) وجود نداشته باشد. موضوعی که در حال حاضر هیچگونه علامتی از آن وجود ندارد!

براساس آمارهای رسمی مرکز آمار، تورم تیر ماه امسال ۴۰.۴ درصد شده است؛ در حالی که تورم خرداد ماه ۳۷.۶ درصد، تورم اردیبهشت ماه ۳۴.۲ درصد و تورم فروردین ماه هم ۳۰.۶ درصد بوده است. به عبارتی، در طول چهار ماه گذشته نه تنها وضع تورم بهبود نداشته بلکه حدود ۱۰ درصد هم به تورم اضافه شده است! سؤالی که در اینجا وجود دارد این است که چگونه وقتی تورم کشور به رقم کم سابقه ۴۰ درصد رسیده (که دومین رکورد تورم بالا در ۴۰ سال اخیر است) و حتی روند آن افزایشی بوده و طی چهار ماهی که از سال جاری می‌گذرد ۱۰ درصد افزایش یافته، مسئولان پولی کشور شرایط را برای این کار مهیا دیده اند؟!

جالب اینجاست که برخی با توجه به تجربه موفق ترکیه در حذف صفر از پول ملی می‌خواهند این کار در ایران انجام شود، در حالی که ترکیه برای حذف شش صفر از پول ملی خود ابتدا تورم را کاهش داد و پس از آن سیاست حذف صفر ازپول ملی خود را اجرا کرد. در این زمینه، سِلوا دمیرآل، استاد اقتصاد دانشگاه کوچ ترکیه گفته بود: حذف صفر تنها زمانی معنی‌دار است که ثبات قیمت در پایان یک روند ناپایدار به دست آید. تنها مزیت این اقدام تسهیل حسابداری است و هیچ اثر واقعی وجود ندارد. این کار در  فضای تورم بالا کمک نمی‌کند، زیرا بعد از مدتی این صفرها دوباره بازخواهند گشت.

وی افزوده بود: ترکیه زمانی دست به این اقدام زد که توانست موفقیت قابل توجهی در تورم‌زدایی بدست آورد. اما برای ایران به دلیل تحریم این امکان وجود ندارد و یک مشکل تورمی بالا وجود دارد. بنابراین، من فکر نمی‌کنم که این گام بدون حل مشکل تورم مزایای دائمی را به ارمغان بیاورد.

نظر کارشناسان

در همین زمینه، حیدر مستخدمین حسینی، معاون اسبق وزارت اقتصاد در دی ماه سال قبل که این موضع مطرح شده بود اظهار داشت: تا زمانی که ساختار اقتصاد به تعادل نرسد، نقدینگی به سمت عوامل تولید نرود و موانع کسب و کار برداشته نشود، این تصمیم هیچ کمکی به بهبود شرایط اقتصادی نمی‌کند. وی ادامه داد: در چنین شرایطی تهیه این طرح از سوی بانک مرکزی نمی‌تواند کمکی به بهبود شرایط بکند. دولت بهتر است در این شرایط تمرکز خود را روی طراحی و اجرای سیاست‌هایی که مشکلات واقعی کشور را نشان گرفته است قرار دهد و از توان کارشناسی موجود در کشور برای کاهش سطح واقعی قیمت‌ها و کنترل تورم استفاده کند. این کارشناس اقتصادی با بیان اینکه با حذف چهار صفر از پول ملی فقط مردم را برای مدتی سرگرم کرده‌ایم، به مورد کشور ونزوئلااشاره کرد و گفت: در ونزوئلا هم چندین صفر از پول ملی‌شان حذف شد اما عملا کمکی به حل مشکلاتشان نکرد. بهتر است دولت تمرکز خود را برای هدایت نقدینگی به سمت تولید و ایجاد رونق اقتصادی بگذارد. همچنین ابراهیم جمیلی، رئیس‌خانه اقتصاد ایران نیز در اردیبهشت سال جاری بیان کرد: اینکه این صفرها از پول ملی حذف شود یا نه مهم نیست بلکه زمان و نحوه مدیریت حذف این ارقام در اقتصاد کشورها نتیجه آن را مشخص می‌کند. باید منتظر ماند و دید که این امر  چقدر و  تا چه حد در بُعد روانی اقتصاد تاثیر خواهد گذاشت.

وی افزود: البته افزایش ارزش پول ملی تنها به تعداد صفرها نیست بلکه به میزان رشد تولید ملی یعنی همان جی دی پی هم بستگی دارد. هر چه تولید ملی بالاتر باشد قطعا ارزش پول ملی هم با سایر اصلاحات بانکی حفظ می‌شود. اما حال که ما دوران بحرانی در پیش  داشتیم یکی از بهترین راه‌حل‌ها حذف  تعداد صفرهاست.

رئیس‌خانه اقتصاد ایران ضمن انتقاد از موعد اطلاع‌رسانی موضوع حذف صفرها از پول ملی، گفت: بهتر بود بانک مرکزی بعد از آماده‌سازی زیرساخت‌ها، این خبر را در سطح رسانه‌ها مطرح می‌کرد زیرا اذهان عمومی و انتظار آنها از دولتمردان در نحوه اجرایی شدن یک قانون بسیار تاثیرگذار است.

ارزش پول ملی در گرو تولید ملی

همان گونه که کارشناسان اقتصادی تاکید کردند، آنچه که به طور واقعی بر ارزش پول ملی اثر می‌گذارد، تولید ملی است، در حقیقت اگر عزم جدی‌ای برای افزایش پول ملی وجود داشته باشد باید بر تولید ملی تاکید شود تا اقدامات روانی و اسمی مانند حذف صفر از پول.

متاسفانه آمارهای رسمی از رشد اقتصادی سال گذشته نشان می‌دهد که اقتصاد ایران در سال ۱۳۹۷ حدود پنج درصد کوچک شده (رشد منفی ۴.۹ درصدی داشته) و از آن تاسف بارتر، پیش‌بینی نهادهای بین‌المللی حاکی از رشد منفی شش درصدی برای سال جاری می‌باشد.

به عبارتی، تنها در دو سال ۹۷ و ۹۸ اقتصاد ایران حدود ۱۰ درصد کوچک شده و این خود یکی از عوامل موثر ضعف دولت در زمینه افزایش ارزش پول ملی خواهد بود. بر همین اساس، می‌توان گفت از این منظر نیز شرایط دولت برای افزایش ارزش پول ملی مناسب نیست و با دستور نمی‌توان آن را ایجاد کرد. در این باره، علیرضا امینی، کارشناس اقتصادی در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا گفت: برای صیانت از ارزش پول ملی، سیاست ارزی باید طوری باشد که با تعدیل تدریجی نرخ ارز برحسب واقعیات اقتصاد ملی از بروز نوسانات شدید و مخرب فضای کسب‌وکار جلوی گیری کند و صیانت از ارزش پول ملی با تقویت توان تولیدی کشور امکان‌پذیر است، نه با دستورات اداری. در همین جهت، کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی و اصل ۴۴ قانون اساسی مجلس شورای اسلامی در سال رونق تولید برای تحقق این شعار اقدام به آسیب شناسی بخش واقعی اقتصاد کشور و ارایه راهکارهای سیاستی با هدف رونق تولید و مقابله با تحریمها در سال ۱۳۹۸ کرده است. منظور از رونق تولید در این گزارش «مجموعه فعالیت‌هایی است که از تعمیق رکود جلوگیری می‌کند و از ظرفیتهای خالی موجود بخش واقعی اقتصاد استفاده می‌کند.» به عبارت دیگر مفهوم رونق تولید مجزا از پروژه‌های رایج اقتصاد مقاومتی، طرحها یا پروژه‌های توسعه‌ای و یا برنامه‌های اجرایی معمول دستگاه‌های اجرایی است و در حوزه اجرایی شامل برنامه‌هایی است که با تحریک ظرفیتهای موجود، موجبات رونق تولید را حداکثر تا پایان سال ۱۳۹۸ فراهم می‌سازد.

در نگاه کلی، می‌توان گفت حذف صفر از پول ملی (با توجه به تورم انباشته دهه‌های گذشته) با توجه به استدلال دولتمردان در جای خود موضوع خوبی است اما برای اینکه این اقدام با موفقیت انجام شود و نتیجه‌ای جز شکست نداشته باشد، لازم است پیش زمینه‌های آن هم فراهم شود.

همان طور که در نوشته حاضر نیز بررسی کردیم، اصلی‌ترین مقدمه این اقدام، یعنی کاهش محسوس تورم و ثبات در بازار قیمت‌ها در حال حاضر وجود ندارد، بر همین اساس موفقیت این اقدام با تردیدهای جدی و مهمی رو به رو  است و دولتمردان باید با در نظر گرفتن تورم دست به این اقدام بزنند. تورم ۴۰ درصدی –که رشد آن همچنان ادامه داشته و از ابتدای سال تاکنون نیز ۱۰ درصد بیشتر شده- به خودی خود بیانگر فضای نامناسب برای حذف صفر از پول است؛ چراکه احتمال دارد با حذف این صفرها، بازهم به دلیل تورم بالای کشور، قیمت بگونه‌ای افزایش یابد که به ارقام کنونی نزدیک شود!

از طرفی اگر دولتمردان به دنبال افزایش ارزش پول ملی هستند باید توجه داشته باشند که این هدف با افزایش تولید ملی حاصل می‌شود و تنها این شاخص است که اثر واقعی در ارزش پول کشور می‌گذارد وگرنه حتی با فرض موفقیت حذف صفر از پول ملی، این اقدام اثر واقعی بر متغیرهای اقتصادی نخواهد گذاشت. جالب آنجاست که عملکرد دولت در سال جاری و سال گذشته بگونه‌ای بوده که تولید ملی بیشترین آسیب‌ها را دیده و از بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های پی‌درپی و متناقض گرفته تا واردات بی‌رویه برخی اقلام همچون داروهای دامی که مشابه داخلی مرغوبی دارد تحت فشار قرار گرفته است. به عبارتی دولت در بدترین شرایط از لحاظ شرایط تولید ملی می‌خواهد دست به این اقدام بزند. بر همین اساس، می‌توان این گونه جمع‌بندی کرد که لازمه حذف صفر از پول ملی، ثبات در شاخص‌های کلان –اعم از تورم و رشد اقتصادی- است و بدون توجه به این شاخص‌ها احتمال موفقیت در اجرای طرح مذکور پایین می‌آید.

ردپای صندوق بین‌المللی پول در حذف ۴ صفر

مشاور معاونت علمی‌فناوری ریاست‌جمهوری با اشاره به موضوع حذف ۴ صفر از پول ملی گفت: ما همسو با دستورات پیشنهادگونه صندوق بین‌المللی پول داریم همراه می‌شویم و اولویت کشور این نیست و مسایل و مشکلات مهمتر از این وجود دارد.

محسن صیقلی مشاور معاونت علمی‌فناوری ریاست جمهوری در گفتگو با رادیو با تأکید بر اینکه حذف چهار صفر از پول ملی بر شاخص‌های کلان اقتصاد کشور اثری نخواهد گذاشت، گفت: این اقدام در شرایطی می‌تواند اثرگذار باشد که ساختارهای اقتصادی مثل اصلاح سیستم‌های بانکی، تولید، مباحث مالیاتی و گمرکی با همدیگر رونق اقتصادی را داشته باشند اما با حذف اسمی چند صفر از پول ملی با وجود تجربیات متفاوتی که دیگر کشورها داشته‌اند، هیچ اثر اقتصادی نخواهد داشت.

وی افزود: خود دولت نیز اعلام کرده است که این کار هیچ اثری روی تورم نخواهد داشت و فقط ظاهری است. در ۵۰ کشور دنیا که این اتفاق افتاده، از آن به‌عنوان اسم‌گذاری یا تجدید اسم یاد می‌کنند که در برخی از کشورها موفق عمل شده و در برخی از کشورها که از زیرساخت‌های لازمی برخوردار نبودند همچون زیمبابوه ناموفق بوده است.

این اقتصاددان با اظهار اینکه “ما همسو با دستورات پیشنهادگونه صندوق بین‌المللی پول داریم همراه می‌شویم”، تصریح کرد: این پیشنهادی است که معمولاً صندوق بین‌المللی پول به کشورها می‌دهد و با شعار «آسان شدن زندگی» از آن یاد می‌کنند.

وی ادامه داد: در کشور ما نیز زمانی که جنگ تمام شد و دلارهای نفتی سرازیر شدند این صندوق چنین پیشنهادی را داد اما تا سال ۹۵ مسکوت بود تا اینکه هیئت دولت مصوب کرد و لایحه‌ای را به بانک مرکزی داد ولی باز هم این لایحه به مجلس نرفت.

صیقلی خاطرنشان شد: تنها خاصیتی که دولت و رئیس کل بانک مرکزی بر آن قائل شده‌اند، حذف کاهش هزینه نشر اسکناس و اثر روانی است که مردم ارز کشور را در برابر ارزهای کشورهای دیگر پایین می‌بینند، اما به‌نظر می‌رسد غرور ملی در میزان تولید است و نه اینکه اسماً چهار صفر حذف شود و بگوییم غرورمان بالا می‌رود و ما در مقابل دلار می‌توانیم تومان داشته باشیم.

وی متذکر شد: فضای روانی با گرد کردن پول‌ها وقتی که پول کوچک می‌شود، می‌تواند بار تورمی در جامعه داشته باشد.

مشاور معاونت علمی‌فناوری ریاست جمهوری اثرگذاری مثبت حذف چهار صفر از پول ملی را نیازمند زیرساخت‌های لازم دانست و گفت: در بورس کشور سهام یک دلاری و نیم دلاری نداریم حالا اگر چهار تا صفر را هم برداریم، چه نتیجه‌ای را در بر خواهد داشت؟ سهام یکی از بانک‌های کشور ۴۰ ریال تا یک تومانی است و اگر چهارتا صفر را برداریم، سهام این را چه می‌توانیم بگذاریم؟ آیا اصلاً آمادگی این موضوع را داریم؟

وی اظهار داشت: گفته می‌شود با این کار چرخش نقدینگی می‌تواند وجود داشته باشد و مردم معاملاتشان را سریع انجام می‌دهند، ولی مشکل مردم ما معاملات نیست وقتی پول نیست و اقتصاد رونق نداشته باشد، اینکه بتوانند به‌راحتی مبادله کنند اثر خاص ندارد. اولویت کشور به‌نظر خیلی از سیاستمداران و اقتصاددانان این نیست و مسایل و مشکلات مهمتر از این وجود دارد و بهتر است انرژی خود را روی این‌ها بگذاریم.

عبدالله رضیان عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی هم با اشاره به اینکه حذف چهار صفر از پول ملی ممکن است تبعات خوبی نداشته باشد، گفت: این اقدام از نظر روانی مردم را در یک چالش روانی قرار می‌دهد و ارزش سرمایه‌شان کاهش شدیدی پیدا می‌کند.

وی اضافه کرد: اثرگذاری این اقدام در کنترل تورم، بحث دیگری است و حتی ممکن است خود این عمل دارای آثار تورمی باشد، به همین دلیل حذف چهار صفر از پول ملی یک ریسک است.

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس اظهار داشت: هنوز هم این لایحه به مجلس نیامده است و با توجه به شرایط سخت اقتصادی که کشور در آن قرار دارد، ممکن است نمایندگان این کار را به‌مصلحت کشور ندانند.

وی در رابطه با نظر مجلس در خصوص این لایحه گفت: بعید می‌دانم که این لایحه رأی بیاورد، چون فعلاً اولویت مجلس چیزهای دیگری است.

واکنش منفی ۵۰ کارشناس اقتصادی به طرح دولت برای حذف صفرهای واحد پول

روز چهارشنبه هیات دولت لایحه حذف ۴ صفر از واحد پول کشور را تصویب کرد. این برای چندمین بار است که در دولت حسن روحانی موضوع حذف چند صفر از واحد پول کشور یا تغییر نام آن از ریال به تومان مطرح می‌شود.

به اعتقاد برخی کارشناسان، هدف دولت روحانی از طرح چندباره تغییر واحد پول ملی، سرگرم کردن افکار عمومی در میانه مشکلات شدید اقتصادی است، زیرا این موضوع برای مردم جذابیت دارد هرچند هیچ تأثیر مثبتی بر اقتصاد کشور و معیشت مردم نخواهد گذاشت. درواقع به نظر می‌رسد دولت به جای گام برداشتن برای اصلاحات اساسی اقتصادی همچون اخذ مالیات از دلالان بازارهای مسکن و ارز و خودرو، به طرح‌های نمایشی روی آورده است.

با این حال، دیدگاه ۵۰ کارشناس اقتصادی بیانگر مخالفت اجماعی آنان با طرح دولت در شرایط فعلی است.

ردیف

کارشناس

نظر

۱.

محمدمهدی مفتح

اکنون چون کشور آرامش اقتصادی ندارد و دچار نوسان و تلاطم است، حذف ۴ صفر از پول ملی در این شرایط می‌تواند به تشدید بحران منجر شود.

۲.

مهدی تقوی

اکنون حجم زیادی از اسکناس چاپ شده که در دست افراد در حال گردش است. حال باید این حجم از اسکناس را کنار بگذارند و دوباره یک‌سری اسکناس بدون صفر چاپ کنند؛ بنابراین اینگونه اقدامات تنها یک هزینه اضافی برای اقتصاد است. من به عنوان اقتصاددان هیچ توجیه اقتصادی برای این کار نمی‌بینم. احتمال اینکه این اقدام باعث هرج‌ومرج در اقتصاد شود مساله ‌ای است که وجود دارد. اکنون که تورم در ایران ۴۰ درصدی شده است به نظر می‌رسد دولت توان ساماندهی اقتصاد کشور را با ایجاد راهکاری برای مهار نرخ تورم ندارد که دست به این کار زده است.

۳.

حیدر مستخدمین حسینی

یکی از تصمیمات نامناسبی که دولت می‌توانست در این مقطع حساس اقتصاد ایران بگیرد همین تصمیم حذف چهار صفر از پول ملی است! اکنون که کشور در تحریم است و تورم رکورد ۲۵ سال گذشته را شکسته و به بالاترین سطح خود رسیده است، سطح عمومی قیمت‌ها بالا رفته است، دولت به جای آنکه به آحاد مشکلات جامعه رسیدگی کند و راهکارهای لازم را برای برون‌رفت از وضعیت کنونی پیش‌بینی کند، راهکارهایی را به مرحله اجرا می‌گذارد که می‌تواند ایجاد سرگرمی برای مردم و بازی کردن با اعداد تلقی شود

۴.

عباس شاکری

اضافه یا کم کردن صفر در شرایط امروز هیچ فایده‌ای ندارد، هدف از حذف صفر چیست؟ آیا با این کار به فکر آرامش مردم هستید؟ مردم زمانی آرامش پیدا می‌کنند که قیمت‌ها متناسب با درآمدشان تغییر کند نه مثل امروز که ۷۰ درصد قدرت خریدشان کم شده است! با حذف چند صفر از پول ملی، مردم اعتمادشان افزایش نمی‌یابد!

۵.

بهروز علیشیری

با حذف چهار صفر از پول ملی به تدریج باید ۲۰ میلیارد قطعه اسکناس به دلیل حذف چهار صفر از پول ملی هزینه زیادی ایجاد می‌کند.

۶.

کیوان کاشفی

این طرح هیچ تاثیری روی ساختار اقتصادی و مشکلات آن ندارد. این طرح فقط می‌تواند در سیستم دفترنویسی و اسناد حسابداری تأثیر مثبتی داشته باشد. همچنین تقویت ارزش پول چون فقط به شکل ظاهری است و جنبه روانی دارد، اثری هم بر قدرت خرید نخواهد گذاشت.

۷.

کوروش پرویزیان

حذف چهار صفر تأثیر بسیار کمی در حفظ ارزش پول ملی دارد، حذف چهار صفر نحوه حسابداری و محاسباتی را تغییر می‌دهد، اما تأثیر اندکی در حفظ ارزش پول ملی دارد.

۸.

عبدالحمید انصاری

حذف چهار صفر از پول ملی تاثیری در کاهش تورم، افزایش اشتغال یا تراز پرداخت‌ها ندارد. مهم‌ترین اولویت و اقدامی که بانک مرکزی باید انجام دهد، اصلاح نظام بانکی است. مقامات بانک مرکزی و کارشناسان اقتصادی در این مورد آگاهی کامل دارند؛ اما از نظر روانی برای مردم که سال‌هاست واحد پول را تومان خطاب می‌کنند، راحت‌تر است و تاثیری در مساله فضای کسب‌وکار و اشتغال و کاهش تورم ندارد.

۹.

محمد حسینی

با توجه به حجم پول و نقدینگی در اقتصاد کشور، اجرای این طرح تنها یک هزینه مضاعف برای جایگزینی اسکناس روی دوش بانک مرکزی خواهد گذاشت. مضاف بر اینکه حذف چهار صفر از پول ملی سرعت افزایش نقدینگی را افزایش خواهد داد، بنابراین تورم‌زاست.

۱۰.

حسن حسینی شاهرودی

اثر روانی حاصل از حذف صفر از پول ملی مخرب است و تنها با حذف صفر از پول ملی نمی‌توان ارزش پول کشور را ارتقا داد.

۱۱.

وحید شقاقی‌شهری

حذف صفر از پول ملی کشورها دو دلیل اصلی دارد؛ نخست آنکه کشورهایی که با ابرتورم‌های بسیار بالا مانند هزار یا دو هزار درصد درگیر بودند اقدام به حذف صفر از پول ملی می‌کنند؛ ثانیاً کشورهایی که دارای شرایط باثبات اقتصادی هستند. ایران در حال حاضر نه با تورم‌های بسیار بالا دست و پنجه نرم می‌کند و نه اقتصاد باثباتی دارد. طرح این موضوع در حال حاضر اشتباه است به دلیل اینکه تصویب و اجرای آن به طور کامل مضر است و فایده‌ای برای اقتصاد کشور ندارد.

۱۲.

میثم رادپور

اگر بانک مرکزی به بهانه افزایش قدرت خرید و افزایش ارزش پول ملی چهار صفر را از پول ملی حذف کند، یک اقدام اسمی و ظاهری انجام داده است که با مؤلفه‌های اقتصاد واقعی منافات دارد.

۱۳.

میثم موسایی

حذف صفر از پول ملی فقط بازی با کلمات و بخش غیرواقعی اقتصاد است. در شرایط کنونی هر اقدامی و هرگونه دستکاری قوانین و سیاستگذاری‌های هیجانی تنها بهانه‌ای برای سرگرم کردن مردم و رسانه‌هاست.

۱۴.

فتح‌الله تاری

 کنترل تورم با حذف صفر از پول ملی یک اقدام بی‌نتیجه خواهد بود. مضاف بر اینکه در حال حاضر عموم مردم در مکالمات و محاورات خود به‌صورت عادی، یک صفر را از واحد پول حذف می‌کنند.

۱۵.

حسین صمصامی

در شرایطی که بخش عمده‌ای از نظام پرداخت‌ها در کشور به‌صورت الکترونیکی و با استفاده از دستگاه‌های پوز، خودپرداز و سایر سیستم‌های الکترونیکی انجام می‌شود، ضرورتی برای حذف صفر از پول ملی دیده نمی‌شود. درواقع طرح چنین مبحثی از سوی بانک مرکزی و اصرار بر اجرای آن، تنها یک نوع عملیات حسابداری است و هیچ تاثیری بر حل مشکلات اقتصادی کشور ندارد.

۱۶.

عباسعلی ابونوری

یکی از زیرساخت‌های مورد نیاز برای حذف صفر از پول ملی، نبود تحریم و جنگ اقتصادی در کشور است. نکته قابل‌توجه اینکه حتی در شرایط غیرتحریمی نیز اتخاذ چنین تصمیمی باید با در نظر گرفتن تبعات آن و مصلحت‌اندیشی اقتصادی انجام شود.

۱۷.

رضا محمدنژاد

برای حذف صفر از پول ملی باید پول با فرمت جدید چاپ شود، نرم‌افزارهای بانکی و حسابداری اصلاح شده و تمام سیستم اقتصادی کشور با شرایط جدید همسان‌سازی شود. همه این موارد هزینه‌هایی را بر کشور تحمیل می‌کند که در شرایط کنونی اقتصاد ایران، هیچ توجیه منطقی ندارد.

۱۸.

داوود سوری

اگر مسئولان بانک مرکزی با استفاده از تجربه کشورهای دیگری که اقدام به حذف صفر از پول ملی خود کرده‌اند، چنین تصمیمی گرفته‌اند، باید بدانند کشورهای مورد نظر، این اقدام را در کنار سیاست‌های ساختاری دیگری که زمینه حذف صفر از پول ملی را فراهم می‌کند انجام داده‌اند، نه اینکه بدون حل مشکلاتی مانند تورم، نقدینگی، بیکاری و… صفرهای پول ملی را حذف کنند.

۱۹.

حسن سبحانی

استدلال اقتصادی برای این کار نشده است، یک استدلال هزینه‌ای شده که برای مثال به این شکل هزینه‌های چاپ پول برای ما کم می‌شود و سهولت حمل‌ونقل و اینطور بحث‌ها هست اما اینکه متغیرهای اقتصادی اصلاح می‌شود، تولید رونق پیدا می‌کند و تورم کاهش پیدا می‌کند را نه کسی ادعا کرده و نه باید منتظر آن باشیم. یک اقدامی است که در شرایط ما حتماً فایده ندارد، ممکن است خیلی خسارت‌بار هم نباشد. من حس می‌کنم حذف صفر اولویت و مسأله اقتصاد ما نیست.

۲۰.

محمدقلی یوسفی

از دولتمردان باید پرسید آیا در این شرایط، اقتصاد کشور به ثبات رسیده است که اقدام به چنین کاری کرده است؟ یا خیر؟ چراکه هر تصمیم اقتصادی دارای تبعاتی است که نتیجه آن را باید از قبل پیش‌بینی کرد. این روزها مطالبه مردم از دولت ساماندهی وضعیت اقتصاد کشور و ایجاد رفاه عمومی است، زیرا سیاست‌های اقتصادی دولت تاکنون به بهبود معیشت مردم و اقتصاد کشور منجر نشده است.

۲۱.

قدرت‌الله امام‌وردی

اما در اقتصاد ایران هنوز زیرساخت‌ها برای حذف صفر از پول ملی فراهم نیست و ساختار تولید و نظام بانکی همچنان در شرایط نابسامانی به سر می‌برند؛ بنابراین اگر در این زمینه بدون برنامه عمل کنیم، به جای این‌که تجربه ترکیه را به دست آوریم تجربه زیمباوه عایدمان خواهد شد.

البته برخی کارشناسان هستند که این طرح را توجیه می‌کنند و اثر روانی آن را پیش می‌کشند اما باید توجه داشت که کوچک شدن اعداد واحد پول تاثیری در وضعیت اقتصادی مردم نخواهد داشت و در مقابل هزینه‌هایی را به اقتصاد ایران تحمیل خواهد کرد.

۲۲.

امیرحسین خالقی

بر اساس تغییر و تحولات در واحد پول ملی، سیستم‌های حسابداری نیز باید تغییر و تحولاتی را انجام دهند که این عملیات خود هزینه‌زا خواهد بود. برخی قیمت‌ها با توجه به تصمیم جدید دولت باید به سمت بالا گرد شود که همین خود می‌تواند برخی هزینه‌ها را در اقتصاد بیشتر کند. چه بسا می‌توان گفت تصمیم جدید دولت اگر اجرایی شود باعث افزایش برخی هزینه‌ها هم خواهد شد چراکه با تغییر واحد برخی از ارقام به سمت بالا گرد خواهند شد و مصرف‌کنندگان کالاها و خدمات در عمل باید هزینه بیشتری را متقبل شوند. این اتفاق احتمالاً در کوتاه‌مدت باعث افزایش فشار بر حقوق‌بگیران خواهد شد.

۲۳.

مهدی طغیانی

این طرح فقط اثر روانی بر ذهنیت مردم دارد و تغییری در وضعیت اقتصادی کشور ایجاد نخواهد کرد. تعداد صفر پول ملی متغیر کلیدی در اقتصاد نیست. متغیرهای کلیدی اقتصاد اموری همچون میزان نقدینگی، نرخ تورم، درآمدهای دولت و نرخ بیکاری است که هیچ‌کدام از آن‌ها با حذف صفر تغییر نخواهد کرد و فقط شاخص آن عوض می‌شود.

۲۴.

ناصر موسوی لارگانی

قطعاً ما نمی‌توانیم با حذف صفر از پول ملی مشکل معیشتی مردم و مشکل اقتصادی کشور را حل کنیم. کسانی که به دنبال این کار هستند می‌خواهند ارزش پول ملی را که کاهش پیدا کرده به جایگاه خود برگردانند، اما همین الآن هم واحد پول ریال بین مردم جایگاهی ندارد و مردم در محاوره عملاً صفر را حذف می‌کنند. در حال حاضر مشکلات اقتصادی کشور زیاد است که اگر چهار صفر را از پول ملی حذف کنیم و اسکناس را عوض نکنیم کاری انجام نداده‌ایم و اگر چهار صفر را حذف کنیم و اسکناس و سکه‌ها را تغییر دهیم هزینه سنگینی به کشور تحمیل خواهد شد.

۲۵.

حسین سلاح ورزی

حذف صفر از پول ملی کشور باید به همراه برخی اصلاحات بنیادی در ساختار اقتصادی پولی و مالی کشور باشد. این که بخواهیم فقط به اثرات روانی این اتفاق دلخوش کنیم هیچ فایده‌ای برای کشور ندارد شاید در کوتاه‌مدت اثرگذار باشد و حتی تورم را کنترل کند اما به طور حتم پس از چند ماه دوباره به شرایط قبل بازخواهیم گشت و حتی امکان دارد شرایط بدتر شود.

۲۶.

کامران ندری

به نظر من در شرایط کنونی ضرورت زیادی برای این سیاست وجود نداشت و البته اثر منفی هم ندارد. درمجموع بستگی به برداشت مردم دارد و به نظر بنده در خوشبینانه‌ترین حالت سیاست خنثایی خواهد بود.

۲۷.

ابوالقاسم حکیمی‌پور

حذف ۴ صفر از پول ملی اولویتی برای اقتصادی کشور ما نیست.

 اولویت اقتصادی کشور ما در شرایط فعلی تورم و تولید ملی است و همه اولویت‌ها باید به تولید ملی اختصاص داشته باشد بنابراین در این شرایط اقتصادی و تحریم تعجب‌آور است که اولویت را بر حذف ۴ صفر قرار داده‌اند. جای تأسف دارد که بانک مرکزی و وزارت اقتصادی که طرح را ارائه داده‌اند و از این طرح دفاعی نکرده‌اند.

۲۸.

حسین درودیان

در کشورهای دیگر وقتی تورم کم می‌شود یا دوره‌های تورمی به پایان می‌رسد حذف صفر از پول ملی انجام می‌شود، اما در کشور ما که تورم هنوز وجود دارد نمی‌توان با یک عامل روانی تورم را از بین برد. این کار گشایشی در اقتصاد کشور ایجاد نخواهد کرد و سیاست اقتصادی هم نیست در حقیقت این کار در حد و اندازه لایحه و اهمیت هم نیست. طراحان این امر نیز می‌دانند این مساله  از جمله مسائل کلیدی کشور نیست و در شرایط تورم فعلی کشور باید فشاری که به اقشار ضعیف جامعه وارد می‌شود را در نظر بگیریم.

۲۹.

محمد لاهوتی

چنانچه مقدمات و بسترها برای حذف صفر از پول ملی فراهم نباشد، ممکن است در یک مدت کوتاهی در ظاهر بتوان تعداد صفرهای پول را کم کرد اما در بازه زمانی کوتاه، مجدد تورم افزایش خواهد یافت بنابراین با در نظر گرفتن پیش‌شرط‌های لازم، باید اقدام به این کار نمود. چنانچه یک‌شبه صفرهای پول ملی را حذف کرده و نتوانیم شرایط لازم برای قدرت‌دهی به پول ملی را فراهم کنیم، همانند طرح یکسان‌سازی نرخ ارز که دولت بدون در نظر گرفتن شرایط لازم، اقدام به اجرای آن کرد، باید منتظر شکست باشیم.

۳۰.

احمد عزیزی

حذف صفر از پول ملی، آخرین مرحله اصلاحات پولی یک کشور است؛ اما بانک مرکزی کشورمان، اجرای آن را به عنوان اولین مرحله از این اصلاحات، در دستور کار قرار داده است. الگوی اصلاحات پولی ایران هم گویا قرار است شبیه به ونزوئلا و زیمبابوه باشد که قطعاً یک الگوی شکست‌خورده برای اصلاحات پولی است که در آن، حذف صفر از پول ملی در مرحله اول قرار می‌گیرد. متاسفانه گویا ما هم باید مثل سایر پروژه‌ها و تصمیمات اقتصادی خود، این بار هم شیپور را از سر گشادش بزنیم و گام پایانی اصلاحات پولی را در ابتدا اجرایی سازیم، در حالی که این موضوع تکرار تجربه ونزوئلا و زیمباوه و محکوم به شکست است.

۳۱.

خسرو فروغان

اگر بر مبنای دلار ۱۰ هزار تومانی بخواهیم اجرایی شدن این طرح را محاسبه کنیم چیزی در حدود هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان منبع مالی نیاز دارد در حالی که این طرح در مقطع کنونی تأثیر چندانی بر شرایط اقتصادی کشور نخواهد داشت. بر مبنای توضیحاتی که در حال حاضر از اجرای این طرح داده شده است و با توجه به عدم ثبات در اقتصاد کشور، اجرای این طرح بر توان خرید مردم بسیار تاثیرگذار خواهد بود و تبعات بسیاری به همراه دارد. علاوه بر این، اجرای این طرح، اول از همه در گروی آماده‌سازی زیرساخت‌هاست؛ بر همین اساس باید قیمت ارز واقعی شود. باید دید شروع اجرای این طرح قرار است چه زمانی باشد. آیا قرار است بانک مرکزی اول قیمت‌ها را واقعی کند و بعد طی بازه دوساله این طرح را اجرا کند؟ یا نه قرار است این طرح اجرا و در مدت ۲ سال اصلاحات صورت بگیرد که در این صورت غیرمنطقی است.

۳۲.

اسدالله عسگراولادی

با توجه به شرایط اقتصادی کشور این طرح حتی نباید کلید بخورد؛ چراکه تبعات منفی به همراه خواهد داشت. اگر هدف از اجرای این طرح تورم و کنترل گرانی است، باید توجه داشته باشیم که با این کار جلوی گرانی گرفته نخواهد شد و بالعکس به گرانی دامن خواهد زد.در شرایطی که نرخ ارز متزلزل و هرروز یک‌چیز است اجرای این طرح باید حداقل یک سال به تأخیر بیفتد.

۳۳.

یلدا راهدار

مهم‌ترین عیب حذف صفر هزینه‌ای است که به دولت برای چاپ اسکناس‌های جدید تحمیل می‌شود و این هزینه در شرایط فعلی که درآمدهای ارزی دولت بسیار کاهش‌یافته پیشنهاد نمی‌شود. ایراد دیگر سوءاستفاده برخی افراد سودجو در قیمت‌گذاری کالاهای خود است. ممکن است برخی به بهانه حذف صفر و کاهش ظاهری نرخ کالاها، قیمت اقلام خود را بیش از واقع نشان دهند و عده‌ای نیز فریب نیرنگ این افراد را بخورند. همان‌گونه که مثال‌هایی از کشورهایی که صفر را از پول ملی خود حذف کرده‌اند آورده شد، مشخص می‌شود که کشورهایی با حذف صفر در مهار تورم لجام‌گسیخته موفق بوده‌اند که در کنار این اقدام، برنامه‌هایی برای کنترل تورم به کار گرفته‌اند؛ اما این مساله  که حذف صفر درمان قطعی ابر تورم است تصوری اشتباه است.

۳۴.

غلامرضا سلامی

این‌که الآن زمان این کار است یا خیر، جای شک دارد، زیرا دولت توان مقابله با تورم را به این زودی‌ها ندارد و به نظر می‌رسد همچنان ارزش پول ملی نسبت به پول‌های جهانی شدیداً کاهش پیدا کرد؛ بنابراین شاید ناچار شویم یک‌بار دیگر صفر را از پول ملی حذف کنیم. ما چند بار این کار را باید انجام دهیم؟ زمان مناسب این کار، هنگامی است که به ثبات اقتصادی برسیم که متاسفانه هنوز این اتفاق نیفتاده و روز به روز ارزش پول ملی پایین‌تر آمده است.

۳۵.

جمشید عدالتیان

هرگز نمی‌توان گفت که با برداشتن صفر از پول ملی تورم کاهش می‌یابد، بلکه برداشتن صفر در زمان تورم بالای کنونی منجر به افزایش چندین باره نرخ تورم می‌شود، لذا اقتصاد کشور از حذف صفر منفعتی نمی‌برد.

۳۶.

تیرداد احمدی

باید گفت از این کار مهم‌تر هم در اقتصاد کشور وجود دارد پس باید گفت بعد از تثبیت نرخ‌های کلیدی اقتصاد این پروژه در زمان خود می‌تواند انجام شود و انجام این پروژه در زمان فعلی ضروری به نظر نمی‌رسد. ناگزیر به اجرای حذف صفرها از پول ملی هستیم اما اکنون که به دلیل نوسانات تورمی بانک مرکزی نرخ تورم اعلام نمی‌کند، وقت انجام حذف صفر نیست.

۳۷.

آلبرت بغزیان

ر حال حاضر زمان مناسبی برای تغییر واحد پول ملی نیست باید توجه داشت که تغییر پول آثار منفی می‌تواند در شرایط بی‌ثبات اقتصادی داشته باشد، اما در هزینه ناشی از نگهداری پول عدد ناچیزی مؤثر است. از طرف دیگر با معاملات الکترونیکی می‌توان هزینه نگهداری را کاهش داد. یکی دیگر از آثار حذف صفر این است که کالاهای که زیر هزار تومان به قیمت بالای هزار تومان می‌رسند و این به‌نوعی افزایش تورم تبدیل می‌شود. به همین دلیل در کنترل یا کاهش تورم و تولید مؤثر نیست.

۳۸.

محمدقسیم عثمانی

شرایط اقتصادی فعلی برای حذف ۴ صفر از پول ملی مهیا نیست و این کار باید در زمان ثبات اقتصادی انجام شود. کشورهایی که چنین تجربه‌ای داشتند عمدتاً زمانی این کار را انجام دادند که بعد از یک تلاطم اقتصادی به فضای با ثبات اقتصادی رسیدند و برای آینده روشن و شفاف اقتصادی آن کار را انجام دادند. ما هنوز به این شرایط نرسیدیم و تلاطم فضای اقتصادی ادامه دارد. در چنین وضعی نه تنها حذف ۴ صفر از پول ملی کمکی به ما نمی‌کند بلکه تلاطم را بیشتر می‌کند. ما هنوز وضع متلاطم اقتصادی را در پیش رو داریم و نه تنها شرایط بهتر از گذشته نیست بلکه ممکن است بدتر از گذشته شود و اعمال چنین سیاستی شرایط را بدتر می‌کند.

۳۹.

عبدالمجید شیخی

این کار، تأثیر چندانی در اقتصاد کشور ندارد و فقط می‌تواند کمی اثر روانی در اقتصاد کشورمان ایجاد کند اما درمجموع یک کار زائد است و باید گفت که دولت به جاده خاکی زده است تا از مسائل اصلی اقتصادی فرار کند و مورد بازخواست واقع نشود. دولتی‌ها در حال حاشیه رفتن هستند و تلاش می‌کنند که موفقیت‌های ناچیز خودشان را درشت جلوه دهند تا نشان دهند که عملکرد مثبت و موثری داشته‌اند و این کارشان، به نوعی بازی با اذهان عمومی مردم جامعه است.

۴۰.

کمیل طیبی

من در شرایط فعلی اصلاً موافق چنین تصمیمی نیستم و به نظرم اصلاً به نفع اقتصاد ایران نخواهد بود؛ زیرا این کار باعث به وجود آمدن یک توهم تورمی می‌شود. به عنوان مثال، فرض کنید کرایه تاکسی ۱۰ هزار ریال است و وقتی ما چهار صفر را حذف می‌کنیم، کرایه تاکسی به یک تومان می‌رسد و احتمالاً مجبور می‌شوند که حدود ۵۰ درصد این نرخ را افزایش دهند و این خودش یک تورم جدید ایجاد می‌کند؛ بنابراین با توجه به اینکه ما در شرایط فعلی نیازمند یک ثبات اقتصادی هستیم، می‌توانیم از راهکارهای دیگری برای افزایش ارزش ریال و کاهش نقدینگی استفاده کنیم که بارها درباره آن‌ها صحبت شده است. باید در نظر داشت که زمانه تغییر کرده است و این قبیل راهکارها به اقتضای شرایط و در دوره‌های مشخص انجام می‌شد و الآن دیگر تاریخ انقضای آن گذشته است؛ یعنی شک نکنید که اگر الآن آلمان یا ترکیه دچار همان وضعیت شوند، اقدام به حذف صفرها نمی‌کنند.

۴۱.

مجیدرضا حریری

تا زمانی که جزئیات ارائه نشود نمی‌توان تحلیل دقیقی در رابطه با این تصمیم داشت اما فعلاً باید این سؤال را مطرح کنیم که آیا در شرایط فعلی که اقتصاد ایران با مشکلاتی مواجه بوده و تصویر دقیقی از آینده خود ندارد، می‌توان به اجرای چنین طرح کلانی فکر کرد یا باید در دوره زمانی دیگری آن را به مرحله اجرا رساند. اقتصاد ما امروز نامتعادل است و باید بیش از هر چیز تلاش کنیم که تعادل به این عرصه بازگردد.

۴۲.

محمدرضا سبزعلیپور

تا زمانی که افسار تورم سرکش، از دست تیم اقتصادی دولت خارج است کم کردن چند صفر از اسکناس‌های رایج کشور نه تنها مشکلات اقتصادی ایران و نابسامانی‌های بازار و معیشت مردم را مرتفع نمی‌کند، بلکه به نوعی گول زدن خویش و عوض کردن صورت مساله  است.

۴۳.

عباس هشی

بحث حذف چهار صفر پول ملی از یک سو تغییر شکل پول است و از سوی دیگر تغییری که در بازار ایجاد می‌کند. گرچه دولت‌ها همواره از حذف صفر به‌عنوان راهکاری برای مهار تورم دفاع می‌کنند، اما منتقدان معتقدند تأثیری در تغییر تورم ندارد. اثر آن می‌تواند به صورت روانی بر معیشت مردم باشد، اما این در زمانی اتفاق می‌افتد که اقتصاد در شرایط تعادلی باشد. با کاهش ارزش پول ملی، مردم در التهاب و تلاطم با ناکارآمدی هستند، قدرت خریدشان به یک‌چهارم تقلیل پیدا کرده، حالا در این شرایط دولت بخواهد چهار صفر هم از پول حذف کند، دیگر چه قدرت خریدی باقی می‌ماند. در این وضعیت رفتار ناعاقلانه و بی‌موقعی در حال شکل‌گیری است و هر تصمیمی که قرار است گرفته شود پشتوانه مطمئنی ندارد و معیشت مردم را بیشتر تحت فشار قرار می‌دهد. متأسفانه آزمون‌وخطا تبدیل به یک تاکتیک برای دولت‌ها شده و هر کسی بر سر کار می‌آید تفکر خود را آزمون‌وخطا می‌کند.

۴۴.

احمد حاتمی یزد

این اقدام مشکلی را از بحران‌های موجود مالی کشور حل نمی‌کند؛ یعنی مشکلی را از حجم نقدینگی، نرخ سود بانکی، بحران بانکی، وصول مطالبات معوق و برنامه‌های ارزی کشور حل نمی‌کند.

۴۵.

غدیر مهدوی

چنانچه اقتصاد در شرایط رشد با ثبات تولید قرار نگرفته باشد، حذف صفر هیچ کمکی نمی‌کند و حتی می‌تواند تورم را تشدید کند زیرا در حالت انتظارات تورمی، مردم افزایش قیمت از ده تومان به پانزده تومان، یعنی پنجاه درصد افزایش را راحت‌تر از افزایش قیمت از صد تومان به صد و پنجاه تومان، یعنی همان پنجاه درصد افزایش، می‌پذیرند.

۴۶.

محمدرضا یوسفی

در شرایطی که اقتصاد دچار بی‌ثباتی باشد، این سیاست را زیر سؤال خواهد بود. وضعیت کنونی که ما در اقتصاد جالب نیست. از این نظر که تورم ۲ رقمی داریم. در چنین شرایطی اگر حذف صفر انجام شود، مردم می‌گویند باز هم با تورم مواجهیم. در این شرایط، پیش‌بینی ما این است که اقدام به حذف صفر، در این شرایط، اقدام مثبتی تلقی نمی‌شود. ما نیازمند این هستیم که این دو یا سه سال را بگذرانیم و به یک ثبات اقتصادی برسیم. زمانی که این اتفاق افتاد، آن وقت می‌توان در مورد حذف صفر فکر و تصمیم‌گیری کرد.

۴۷.

داوود منظور

یکی از الزامات و پیش‌نیازهای اساسی حذف صفر از پول ملی تثبیت اقتصاد و کاهش تورم به سطح تک‌رقمی است؛ چراکه در صورت تداوم تورم‌های بالا در اقتصاد، ارزش پول ملی همچنان در معرض کاهش خواهد بود. کشورهایی که بدون اصلاحات اقتصادی و رفع بی‌ثباتی‌های اقتصاد اقدام به حذف صفر از پول خود کرده‌اند، بدون دستیابی به نتایج مورد نظر مجبور شده‌اند این اقدام را به کرات تکرار کنند. با عنایت به تورم بالای فعلی انتظار تداوم تورم بالا در آینده به نظر می‌رسد زمان مناسب برای حذف صفر هنوز فرا نرسیده باشد.

۴۸.

علاءالدین میرمحمدصادقی

این تصمیم بسیار کار خطرناکی است و باعث ایجاد تورم می‌شود و باید مطالعه بیشتری در این مورد صورت گیرد، این یعنی هزار تومان می‌شود یک تومان و این تصمیم خوبی نیست.
این اتفاق نیاز به مطالعه دقیق و پخته دارد و اثر اقتصادی بسیار زیادی خواهد داشت، بنابراین اگر زمینه‌های آن فراهم نباشد خطرناک است و باید جوانب امر کامل دیده شود.

۴۹.

بهاءالدین حسینی هاشمی

حذف چهار صفر یا حتی سه صفر باید در شرایط ثبات اقتصادی اجرایی شود. وقتی که ۳ تا ۴ سال تورم کنترل شود و کشور در وضعیت باثباتی باشد، می‌توان انتظار داشت که حذف صفر از پول ملی سیاستی موفقیت‌آمیز باشد. شرایط با ثبات شرایطی است که در آن نرخ تورم یک تا ۲ درصد با نرخ رشد اقتصادی فاصله داشته باشد و کشور با اشتغال مولد، ثروت‌آفرینی کند. در این حالت می‌توان نسبت به حذف صفر اقدام کرد. در غیر این صورت وقتی تورم از رشد اقتصادی جلوتر باشد چه کسی جرأت می‌کند این طرح را اجرا کند مگر اینکه مانند کشورهای آفریقایی ۵ تا ۱۰ صفر را حذف کنیم برای اینکه مردم در گونی پول حمل نکنند.

۵۰.

بهنام ملکی

اول باید سرچشمه بی‌ارزش شدن پول ملی خشک شود، بعد نسبت به حذف صفر از پول ملی اقدام کنیم؛ چراکه اکنون روشن است که پول ما بی‌ارزش شده و حداقل باید برای تسهیل حساب و کتاب‌ها این کار را انجام دهیم. موضوعی که وجود دارد این است که به نظر من این کار باید در شرایط ثبات اقتصادی بهتری انجام شود که اکنون این شرایط مهیا نیست. در حال ‌حاضر با مسأله تحریم‌ها و کاهش ارزش پول ملی مواجهیم و ممکن است این اقدام هزینه‌ای به اقتصاد کشور وارد کند و باعث سرخوردگی شود.

برچسب ها
مشاهده بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا سوال مقابل را پاسخ دهید ؟ *

دکمه بازگشت به بالا
بستن