لبان تشنه رودخانه‌های فصلی استان زنجان / بستر رودخانه‌های اصلی استان جوابگوی سیلاب احتمالی خواهند بود؟

لینک کوتاه مطلب : http://zanjansahar.ir/?p=10348

چند روزی از فصل بهار نگذشته بود که باران‌های سیل آسا بیش‌تر استان‌های کشور را فرا گرفت و خسارات جبران‌ناپذیری را در بیشتر شهرها به بار آورد، زنجان هم از این نعمت بی‌بهره نماند باران‌هایی را دریافت کرد که طی چندین ده اخیر بی‌سابقه بود.

بارندگی‌ها در زنجان به حدی رسید که مسئولین امر استانی را بر آن داشت تا  جلسات متعدد ستاد بحران در جهت رفع بحران سیلاب برگزار کنند، با همکاری خیلی از ارگان‌ها برنامه‌ریزی‌هایی در جهت کاهش هر چه بیش‌تر خسارت سیل انجام گرفت.

۱۱ فروردین ماه بود که هواشناسی استان سومین اخطاریه احتمال وقوع سیلاب را صادر کرد که در آن احتمال وقوع بارندگی تا ۴۰ میلی‌متر در طی دو روز در استان داده شد که به صورت باران‌هایی با شدت بالا در مدت کم بودند و موجب سیلابی شدن رودخانه‌ها می‌شدند.

همین روند بارندگی‌ها موجب شد تا مهم‌ترین رودخانه استان قزل اوزن و سایر رودخانه‌ها حالت سیلابی به خود گرفتند و در برخی شهرستان‌ها همانند زنجان، ابهر و طارم خساراتی را به بار آورد. به طوری که به بیش از یک هزار و ۱۷۰ واحد مسکونی روستایی و ۲۳۰ واحد شهری خسارت وارد شده است.

خسارات سیلاب تنها محدود به منازل مسکونی نبود و بسیاری از زیر ساخت‌ها همانند جاده‌های روستایی نیز آسیب دید، به بخش کشاورزی استان نیز بیش از ۶۰ میلیارد تومان خسارت وارد شد.

با تمام این‌  موارد استاندار زنجان در جلسه ستاد مدیریت بحران هشدار برخورد جدی به تعرض کنندگان حریم رودخانه‌ها  داد و از عدم پرداخت خسارت به آنها خبر داد و در همین راستا دستور به بررسی مسیل‌ها، لایروبی و آزاد سازی حریم رودخانه‌ها را داد.

این درحالی است که حاشیه اکثر رودخانه‌های استان به دلیل بارش‌های کم، خشک بودن چند ساله، جاری نشدن سیل طی چند دهه اخیر، توسط روستانشینان و کشاورزان مورد تعرض قرار گرفته و اقداماتی از جمله ساخت و ساز منازل، کشاورزی و زراعت، پرورش آبزیان در حریم و بستر رودخانه‌ها انجام شده است.

بنابراین لایروبی مسیل‌ها و آزاد سازی حریم رودخانه‌ها امری موثر در کاهش احتمال وقوع سیلاب است زیرا در صورت باز بودن مسیر سیلاب، این حجم عظیم بارش از همان بستر رودخانه عبور می‌کند و وارد حاشیه و کناره رودخانه نمی‌شود که البته بی تاثیر در کاهش خسارت نیز نخواهد بود.

در همین حال مدیر عامل آب منطقه‌ای استان زنجان در ارتباط با لایروبی رودخانه‌ها و مسیل‌ها به خبرنگار تسنیم در زنجان گفت: حدود ۳۰ کیلومتر از مقاطع بحرانی و گلوگاه‌ها توسط این شرکت، لایروبی شده است، علاوه بر این با همکاری اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده‌ای استان نیز در بیش از ۶۰ دهنه پل لایروبی انجام گرفته است.

یوسف رضاپور با بیان این که با مدیریت سیلاب در سال جاری توسط این شرکت و همکاری سایر ارگان‌ها، خسارت‌های قابل توجهی ناشی از سیل و بارندگی ابتدای سال جاری در سطح استان رخ نداد، خاطر نشان کرد: سطح زیادی از بستر و حریم رودخانه‌ها در طی ادوار گذشته به دلیل وقوع خشکسالی‌ها به ویژه توسط کشاورزان تصرف شده است.

وی با بیان این که بازدید مستمر از رودخانه‌ها به ویژه در بازه‌های درون بافت شهری و روستایی، پل‌های مواصلاتی استان، نقش مهمی در برنامه ‌ریزی‌های کوتاه مدت و بلند مدت در مدیریت سیلاب دارد، اظهار داشت: پس از اخذ دستور از مقام قضایی اقدامات لازم جهت آزادسازی تصرفات انجام شده است.

این مقام مسئول افزود: حد بستر سیلاب ۲۵ ساله رودخانه‌ها به ویژه رودخانه‌های اصلی از قبیل قزل اوزن، زنجانرود، ابهررود تصرف شده و نیازمند آزادسازی و بازگشایی است که در صورت وقوع سیل با دوره بازگشت ۲۵ سال، بستر موجود جوابگوی دبی سیلاب عبوری نخواهد بود  و باید بر اساس حد بستر و حریم سیلاب‌های ۲۵ ساله که نقشه‌های مطالعاتی موجود است، آزادسازی‌های لازم انجام گیرد.

گفتنی است این استان دارای رودخانه‌های اصلی از قبیل قزل‌اوزن، زنجانرود، سجاسرود، ابهررود، خرارود و انگوران چای است که ۱۴۰۰ کیلومتر طول دارند و دارای ۱۱۶ رشته رودخانه و مسیل با مجموع طول ۲ هزار و ۶۵۵ کیلومتر است که در سطح استان پراکنده شده است.

لبان تشنه رودخانه‌های فصلی استان زنجان

حدود چند دهه اخیر رودخانه‌های استان زنجان در تمام فصول سال پر از آب بوده است که می توان آثار آن را در حاشیه رودخانه‌ها دید، اما در حال حاضر با این که دو ماه از فصل پاییز سپری می‌شود رودخانه‌های فرعی کاملا خشک است و آبی ندارند.

این استان با دارا بودن رودخانه‌های اصلی همانند قزل اوزن، زنجانرود، سجاسرود، ابهررود، قلعه‌چای و انگوران ‌چای دارای ۱۴۰۰ کیلومتر طول رودخانه است و علاوه بر دارا بودن رودخانه‌های اصلی دارای ۱۱۶ رشته رودخانه و مسیل با مجموع طول ۲ هزار و ۶۵۵ کیلومتر است که در سطح استان پراکنده شده است و به دلیل کم آبی‌ها و کاهش بارندگی‌ها طی چندین دهه اخیر علاوه بر خشکیدگی آب رودخانه‌های اصلی، رشته رودخانه‌های کوچک دیگر هم خشک شده است.

در گذشته‌های نه چندان دور بیش‌تر روستاها برای دسترسی بهتر به آب در همجواری رودخانه‌ها ساخته می‌شد، روستائیان مسن نیز بر این امر اظهار دارند که طی سال‌های قبل رودخانه‌های استان فعال بوده است و نیاز افراد در آب را تامین می‌کرده است.

به گفته روستائیان در فصل پاییز و بهار میزان بارش‌ها به قدری بوده که حتی رودخانه‌ها حالت سیلابی به خود می‌گرفت و بیش‌تر از چند ماه از سال تردد به طرف دیگر رودخانه غیرممکن بود و در بسیاری مواقع سنگ‌هایی که تا چند تن وزن هم داشت توسط آب رودخانه جابه‌جا می‌شد که این علائم در برخی قسمت‌های رودخانه قابل مشاهده است.

رودخانه آرپاچایی نیز از جمله این رودخانه‌هایی است که از پایین دست روستاهای واقع در بخش زنجانرود می‌گذرد و طی سالیان دور دارای آب فراوانی بوده است که می توان آثار این پر آبی گذشته رودخانه را از حاشیه و بستر آن مشاهده کرد.

این رودخانه در حال حاضر کاملا خشک است و بی‌آب و تنها در فصل بهار به مدت کوتاه حداکثر یک ماه آب با دبی بسیار پایین دارد، هر چند بارش های شدید بهاره امسال موجب شد این رودخانه بعد از گذشت چند دهه ژست سیلابی به خود گرفت اما بعد از مدت کوتاهی چنان خشک شد که انگار طعم داشتن و گذر آب را به خود ندیده است.

در ادامه تصاویری از وضعیت فعلی این رودخانه را می‌بینید:

تسنیم

برچسب ها
مشاهده بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لطفا سوال مقابل را پاسخ دهید ؟ *

Close