اقتصادیایرانسیاسیصفحه اصلیفرهنگی و اجتماعیگزارشویژه

دلار ۷۰۰۰ تومانی و سردرگمی مردم/ دولت و بانک‌مرکزی کجا هستند؟

مشاهده‌های میدانی از بازار ارز در چهارراه استانبول حاکی از افزایش قابل توجه و مجدد قیمت دلار در بازار آزاد است. از وقتی که خرید و فروش ارز در صرافی‌ها ممنوع شده، نرخ‌های عجیب و بعضا متنوعی برای نرخ دلار به گوش می‌رسد.
در حال حاضر صرافی‌هایی که پشت شیشه‌های خود نوشته‌اند: «ارز نداریم، سؤال نفرمایید» کارکرد اصلی خود را از دست داده و باید به نظافت مغازه هایشان بپردازند تا دلالان یکه تاز تعیین نرخ بازار بشوند.
دلالان هم قیمت‌هایی مثل شش هزار و ۷۰۰ و شش هزار و ۸۰۰ تومان اعلام می‌کنند اما با این ارقام دلار نمی‌فروشند و رقم اصلی فروش دلار، هفت هزار و ۲۰۰ تومان است. (لازم به ذکر است دیروز هم طی گزارشی از رسیدن دلار به شش هزار و ۲۰۰ تومان خبر داده بودیم به عبارت دیگر فقط طی یکروز، هزار تومان به قیمت دلار اضافه شده است!)
در همین راستا، حجت ا… عبدالملکی، کارشناس اقتصادی در یکی از صفحات خود در فضای مجازی نوشت: «جناب روحانی لطفا هر وقت از ماجرای فیلتر تلگرام فارغ شدید دستور بفرمایید بررسی کنند علت فروش بسیاری از کالاهای وارداتی با معیار ۷۰۰۰ تومان چیست؟!»
هم‌اکنون با توجه به اینکه بانک مرکزی ظاهرا دلار را تک نرخی کرده (و جهانگیری هم گفته کسانی که فکر می‌کنند دولت از این موضوع عقب‌نشینی می‌کند، دولت را نشناخته اند) قیمت بازار، دقیقا سه هزار تومان از نرخ بانک مرکزی بالاتر است.
فارغ از اینکه با افزایش نرخ بازار، سیاست تک نرخی بانک مرکزی زیر سؤال رفته، این حجم از اختلاف (که بالغ بر سه هزار تومان می‌باشد) نشان می‌دهد شکاف بین این دو نرخ به وضعیت هشدار رسیده است.
براساس گزارشی که خبرگزاری تسنیم داده، خرید و فروش دلار در بازار ارز تهران و سایر شهرها کماکان با نرخ آزاد انجام می‌شود اما این درحالی است که فعالان بازار می‌گویند: کمبود دلار و سیاست جدید دولت موجب شده تا متقاضیان این ارز، دلار را با قیمتی بسیار بالا خریداری کنند.
اظهاراتی از جنس باد هوا
تمام این اتفاقات در شرایطی رخ داده که در همین روز گذشته حسن روحانی طی سفر خود به مشهد گفته بود: «در سال ۹۷ طبق پیش‌بینی‌ها ۱۰۰ میلیارددلار درآمد نفتی و غیرنفتی خواهیم داشت و مخارج از ۷۰ میلیارد دلار بیشتر نیست و مشکل ارز برای سال ۹۷ و اداره کشور به‌هیچ عنوان نداریم.»
وقتی در همین یک ماه و نیمی که از آغاز سال جاری سپری شده، قیمت ارز بیش از دو هزار تومان گران‌تر شده (بگذریم که در سال گذشته هم ارزش پول ملی حدود ۴۰ درصد سقوط کرده بود) و احتمال ادامه دار بودن آن هم وجود دارد، معلوم نیست این سخنان رئیس‌جمهور (که مشکل ارزی نداریم) چه مفهومی دارد؟!
این تناقضات که بین حرف رئیس‌جمهور و واقعیت بازار وجود دارد، در وهله اول به اعتماد عمومی و نگاه مردم به دولت لطمه می‌زند، چه لزومی دارد وقتی بازار بهم ریخته و دولت هم (حداقل تاکنون) از مدیریت آن ناتوان بوده، رئیس‌جمهور دقیقا حرفی برخلاف واقعیت موجود بزند؟
متاسفانه این قبیل اظهارات از سوی ولی ا… سیف، رئیس‌کل بانک مرکزی هم مشاهده شد که روز گذشته با تاکید بر اینکه، شرایط در روزهای آینده مناسب خواهد شد، بیان کرد: «بازیگران بازار ارز در بازار الکترونیکی نقش خود را انجام می‌دهند و بر همین اساس وضعیت نسبت به گذشته مطلوب‌تر می‌شود.»
بگذریم از اینکه سیف قبلا هم وعده‌هایی برای بهبود بازار ارز داده بود و هربار که وعده خود را تکرار می‌کرد، بازار واکنش عکس نشان می‌داد! و آنقدر حجم این وعده‌ها بالا رفت که اصلا سخنان وی در بازار محلی از اعراب نداشت!
البته سیف خبر داده: از ۲۲ فروردین تاکنون چهار میلیارد و ۶۵۰ میلیون دلار یا معادل آن به سایر ارزها برای ثبت سفارش و گشایش اعتبار تخصیص داده شده و از این رقم دو میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار آن تأمین شده است.
مردم همچنان متضرر می‌شوند
اما بازنده اصلی این نوسانات و افزایش‌های پی‌در‌پی قیمت ارز، مردمی هستند که از طرفی باید کالاهای وارداتی را به قیمت بالاتری تهیه کنند و از طرف دیگر، در تامین ارز خود (اعم از مسافرتی، دانشجویی و…) دچار مشکل می‌شوند.
در این زمینه طی روزهای اخیر چندین بار از قول فعالان تجاری و اتاق بازرگانی نوشتیم که علیرغم وعده دولت برای تخصیص ارز به آنها، هیچگونه ارزی دریافت نکرده‌اند، با این حال، باز هم تماس‌هایی که از طرف این فعالان با کیهان صورت می‌گیرد، نشان‌دهنده تداوم عدم اختصاص ارز به واردکنندگان است.
به عنوان نمونه روز گذشته یکی از وارد کنندگان طی تماس با ما بیان کرد: «تاکنون نتوانستم دلار از سامانه نیما بگیرم و وقتی هم برای تهیه ارز به بازار رفتم گفتند قیمت دلار از شش هزار و ۵۰۰ تومان تا هفت هزار تومان است، در پی این موضوع با بانک مرکزی هم تماس گرفتم و گفتم می‌دانید قیمت دلار در بازار چقدر است؟ که در پاسخ اعلام کردند: بین شش هزار و ۵۰۰ تا هفت هزار تومان!!»
یکی دیگر از کسانی که روز گذشته در تماس با کیهان از عدم تامین ارز توسط دولت گلایه داشت، خانمی بود که اعلام کرد: «فرزند من در آلمان است و در حال حاضر نه تنها از صرافی‌ها، بلکه از بانک‌ها هم نمی‌توانم ارز تهیه کنم. الان دلالان در خانه می‌نشینند و هر رقمی که بخواهند را برای دلار در نظر می‌گیرند، در حالی که حتی اگر هزار دلار وعده داده شده را هم بدهند رقم قابل توجهی نیست.»
دولتی‌هایی که منتظر چنین روزی بودند…
هرچند بررسی چرایی و ریشه یابی این اتفاقات موضوعی جداگانه بوده و وقت دیگری می‌طلبد اما گزاره‌هایی وجود دارد که می‌توان دید شرایط این روزهای کشور، چندان هم غیر قابل پیش‌بینی نبود.
چنان‌که کمتر از یک‌ماه پیش (زمانی که نرخ ارز در کانال پنج هزار تومان بود) سید جواد حسینی کیا، عضو هیئت ‌رئیسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس، با اشاره به اینکه به این دولت نمی‌توان خیلی امید داشت، چرا که برخی‌ها بی‌میل به افزایش نرخ ارز نیستند، گفته بود: «برخی‌ها گفته‌اند که دلار ظرفیت افزایش نرخ تا رقم هفت هزار تومان را دارد بنابراین ارز زیادی خریداری کرده‌اند تا در شرایط خاص به بازار تزریق کنند، این احتمال وجود دارد می‌خواهند به نظام اقتصادی ایران لطماتی وارد کنند.»
به عبارت دیگر طبق گفته یک ماه پیش این نماینده مجلس، علائم دلار هفت هزار تومانی دیده شده بود. اما مورد دیگری که در جای خود بسیار قابل توجه می‌باشد مربوط به یکی از نمایندگان مجلس در دو سال پیش است.
در بهمن ۹۵، سید جواد ابطحی نماینده وقت مجلس شورای اسلامی با اشاره به تمایل نهاوندیان (که آن زمان رئیس‌دفتر روحانی بود و هم‌اکنون معاون اقتصادی رئیس‌جمهور شده) برای افزایش نرخ ارز گفته بود: «نهاوندیان پیشنهاد می‌کند که برای رونق صادرات و تولید کارخانه‌ها دلار باید به حداقل هفت هزار تومان برسد؛ این در حالی است که دولت در قبال معتادان گورخواب شهریار‌اشک می‌ریزد، ولی در قبال افزایش قیمت دلار واکنش نشان نمی‌دهد.»
اظهارات بالا نشان می‌دهد هفت هزار تومانی شدن قیمت دلار، احتمالا برای دولتی‌ها امر غیرمترقبه‌ای نبوده و شاید روزی منتظر چنین رقمی هم بوده‌اند.

دولت و بانک مرکزی کجا هستند ؟

چند سالی است وقتی نام فردوسی به زبان می‌آید بیشتر از این‌که شاهنامه را به خاطر بیاورد دلار در ذهن‌ها نقش می‌بندد.

وقتی صحبت از نوسان دلار می‌شود همه مجسمه فردوسی را که وسط یک میدان نشسته و شاهنامه در دست دارد به خاطر می‌آورند و چند روزی است این نوسان دوباره بازار دلار حوالی خیابان منوچهری و فردوسی را بر هم ریخته است.

اگر از این خیابان گذر کنید افراد زیادی مشاهده می‌شوند که متقاضی ارز هستند. نکته جالب توجه اینجاست که برخی افراد برای تهیه ارز مسافرتی به صرافی‌ها مراجعه می‌کنند و برخی دیگر نیز متقاضی ارز به منظور واردات هستند.

نکته اینجاست که دلار در بازار یافت نمی‌شود، اما بانک مرکزی می‌گوید دلار به میزان کافی در اختیار دارد. برخی کارشناسان حامی دولت نیز معتقدند در شرایطی که قیمت ارز رو به افزایش است اگر همه خزانه ارزی بانک مرکزی را هم در بازار تزریق کنید باز هم پاسخگوی نیاز مردم نخواهد بود. به همین دلیل دولت هم تصمیم گرفت به جای عرضه ارز به منظور کنترل بازار به صورت دستوری وارد عمل شود.

هفته قبل پس از نوسان قیمت ارز در بازار و گذر کردن دلار از قیمت ۶۰۰۰ تومان، معاون اول رئیس‌جمهور اعلام کرد دولت برای کنترل بازار ارز برنامه ویژه‌ای در اختیار دارد. اسحاق جهانگیری بعد از اتمام جلسه فوری که با مسئولان اقتصادی دولت و بانک مرکزی داشت نرخ ارز را تک‌نرخی با قیمت ۴۲۰۰ تومان اعلام کرد. این در حالی بود که دلار در آن زمان با قیمت ۶۲۰۰ تومان به دست متقاضیان می‌رسید.

سه هفته بعد از مصوبه دولت،خبرنگار ما برای تهیه گزارش از بازار ارز به میدان فردوسی رفت، اما همه صرافی‌ها پشت شیشه اطلاع‌رسانی کرده بودند که «به دستور بانک مرکزی خرید و فروش ارز در این واحد صنفی انجام نمی‌شود». در میان همه صرافی‌هایی که خود را معذور از خرید و فروش ارز می‌دانستند، دلال‌هایی کنار خیابان ایستاده بودند و با اظهار کلمه «دلار، دلار، یورو» سعی می‌کردند مشتریان خود را پیدا کنند.

متقاضیان زیادی در بازار بودند که هر کدام به بهانه‌های مختلف قصد خرید دلار داشتند. برخی برای بالا رفتن ارزش پول خود به دنبال دلار بودند و برخی دانشجو و برخی دیگر مسافر بودند، اما ارز به هیچ‌کدام از آنها نرسید. به این دلیل که همه دلال‌هایی هم که در کنار خیابان ایستاده بودند فقط خریدار بودند نه فروشنده.

دلار چند؟

در حالی که دولت قیمت ارز را ۴۲۰۰ تومان اعلام کرده است، بررسی قیمت آن هم در شرایط سختی که هیچ صرافی اقدام به خرید و فروش ارز نمی‌کند بسیار جالب بود. یکی از دلال‌ها قیمت دلار را ۶۲۰۰ تومان اعلام کرد و گفت: قیمتی که گفتم بسیار خوب است همین الان به صورت نقد پرداخت خواهم کرد.

یک دلال دیگر هم گفت: ۶۳۵۰ خریدارم. یکی از دلال‌ها هم قیمت دلار را ۶۷۰۰ تومان عنوان کرد.

لازم به ذکر است اگر یک فرد قصد مهاجرت داشته باشد، چگونه می‌تواند ارز تهیه کند؟ اکنون سفارتخانه‌ها برای صدور ویزا ارز دریافت می‌کنند و افراد امکان تهیه دلار و یورو ندارند اما بانک مرکزی هنوز به این نوع تقاضاها پاسخی نداده است.

یورو کجاست؟

دولت ارز یورو را به جای دلار در معاملات معرفی کرده و این ارز اروپایی جایگزین دلار آمریکا شد اما متاسفانه به دلیل این‌که همه معاملات و تجارت کشور براساس دلار انجام می‌شود، میزان یورو برای تنظیم بازار کافی نیست و این ارز نیز از دلار کمیاب‌تر شده است. تعداد متقاضیان دلار و یورو در بازار آن‌قدر محسوس است که به صورت روانی قیمت آنها را افزایش می‌دهد.

یک تاجر که برای دریافت یورو به یک صرافی رفته بود، بیان می‌کرد برای ترخیص کالای خود باید حواله را برای فرستنده کالا ارسال کند اما با پاسخ منفی صرافی روبه‌رو شد. فرد تاجر اعلام می‌کرد هر روز تأخیر به معنای زیان است و صراف نیز با جمله «کاری از دست من برنمی‌آید» وی را به سمت درخروج راهنمایی می‌کرد.

یک متقاضی دیگر نیز قصد افتتاح حساب ارزی را در یکی از شعب ارزی ریالی بانک‌های دولتی داشت که کارمند شعبه به وی اعلام کرد دلار ۴۲۰۰ تومانی نداریم و شما باید خودتان از بازار آزاد ارز تهیه کرده و بعد نسبت به افتتاح حساب اقدام کنید. همه این موضوعات در حالی اتفاق می‌افتد که دولت قیمت ۴۲۰۰ تومان به صورت تک‌نرخی را برای دلار اعلام کرده اما حتی بانک‌های دولتی نیز نسبت به اجرای آن اقدام نمی‌کنند.

‌تقاضاهای بی‌پاسخ در بازار ارز

بانک مرکزی از ۲۱فروردین تاکنون بیش از ده بخشنامه و دستورالعمل برای عرضه دلار ۴۲۰۰ تومانی صادر کرده است. با این حال برخلاف وعده مسئولان درباره تامین همه نیازهای ارزی مردم و تجار از طریق شبکه بانکی، موارد متعددی از تقاضاها بی‌پاسخ مانده است و مردم مجبورند به صرافی‌ها مراجعه کنند. صرافی‌ها نیز به دستور بانک مرکزی حق خرید و فروش ارز را ندارند و مردم مجبورند از دلال‌ها خرید کنند که قیمت آن بالای ۶۰۰۰ تومان است.

تجاری که برای واردات کالای خود قبل از تک‌نرخی شدن ارز، اقدام کرده‌اند،‌ اکنون برای واریز وجه به حساب طرف خارجی به مشکل خورده‌اند، زیرا نه بانک به آنها ارز ۴۲۰۰ تومانی می‌دهد و نه در صرافی امکان تهیه وجه موردنظر آنها وجود دارد.

افرادی که برای تمدید ویزا دلار می‌خواهند اما بانک مجوز فروش دلار ندارد.

افرادی که اقامت خارج از کشور دارند و می‌خواهند ارز بگیرند اما بانک به آنها نمی‌فروشد.

گردشگر ایرانی، ارز متفرقه مانند دلار کانادا، دلار استرالیا، ین ژاپن و لیر ترکیه دارد اما بانک‌ها نمی‌توانند بخرند. به صراف هم که مراجعه می‌کند، صراف نمی‌تواند از او بخرد.

شرکت‌هایی که حقوق پرسنل به ارز می‌دهند در این شرایط نمی‌توانند ارز تهیه کنند.

شرکت‌هایی که از خارج در نمایشگاه‌های ایران حاضر می‌شوند امکان تهیه ارز از داخل ندارند.

در برخی سفارتخانه‌ها مانند افغانستان، عراق و سوریه از مسافران ایرانی دلار تقاضا می‌کنند یا برای تمدید گذرنامه اغلب پول به دلار می‌گیرند. از سوی دیگر برخی سفارتخانه‌ها برای تمدید گذرنامه یورو می‌گیرند در حالی که مسافر دلار دارد. در این شرایط افراد وقتی به بانک مراجعه می‌کنند، نمی‌توانند یورو را به دلار یا بالعکس تبدیل کنند، چون مجوز خرید و فروش ندارند.

با توجه به این که موجودی اسکناس یورو در کشور نسبت به دلار بسیار کمتر است، تبدیل ارز مسافرتی به یورو برای بانک‌های عامل مشکل‌آفرین شده، چون اسکناس یورو در بازار ما بسیار محدود است.

کسانی که از شعب بانک‌های ایرانی در اروپا و دیگر بانک‌های اروپایی حواله ارزی می‌آورند، بانک به آنها اسکناس ارز نمی‌دهد.

مسافران خارجی که از طریق حمل و نقل زمینی قصد سفر به خارج از کشور دارند، نمی‌توانند ارز دریافت کنند.

دلار ۶۴۰۰ تومان شد، سکه ۲ میلیون تومان و روحانی هم چنان در حال پیدا کردن مقصر فیلترینگ تلگرام!

علاوه بر این نیز نباید پیرامون رکود، تعطیلی کارخانه‌ها و بیکاری کارگران نقدی به حسن روحانی وارد کرد چرا که رئیس جمهور ساعت‌های بسیاری است که از فیلترشدن تلگرام غصه‌دار است و خواب خوراک را برخود حرام کرده!
مواضع متناقض روحانی در باب تلگرام و در بوق و کرنا کردن آن توسط رسانه‌های زنجیره‌ای فرصت طلایی برای دولت به شمار می‌رود که اصلی‌ترین مشکلات مردم را به فراموشی بسپارد! رئیس شورای عالی امنیت ملی در مواضع بیرونی‌اش مخالفت با فیلتر تلگرام را جار می‌زند و روزنامه‌های زنجیره‌ای هم بی‌وقفه و بی‌کم و کاست آن را پوشش می‌دهند تا کم‌تر کسی باور کند که دلار مرز ۶۴۰۰ تومان را هم گذرانده و بهای یک سکه بهار آزادی دومیلیون و صد هزار تومان شده است!
 هربار که  مشکلات اقتصادی بروز می‌کند و معیشت مردم در تنگنا قرار می‌گیرد قوه مجریه به عنوان مسئول‌ترین نهاد قانونی کشور،  بجای پاسخ‌گویی به مردم پای مسائل کم‌اهمیت‌تر را به میان می‌کشد تا با سرگرم کردن افکار عمومی، غربت مردم در مواجهه با گرفتاری‌ها را دوچندان کند.
در این ایام اهمیتی ندارد که قیمت دلار روزانه قله‌های ترقی طی می‌کند و به ۶۴۰۰ تومان رسیده است! فقط به روحانی باید تبریک گفت! چرا که توانسته پیاده‌روها را از دوطرفه شدن و دیوارکشی نجات دهد!
همچنین دو میلیون و صدهزارتومان شدن سکه بهار آزادی هم مهم نیست چرا که رئیس جمهور یحتمل دارد متن جدیدترین سخنرانی‌های خود پیرامون حجاب اجباری، اسلام رحمانی و به بهشت بردن مردم را آماده می‌کند!
علاوه بر این نیز نباید پیرامون رکود، تعطیلی کارخانه‌ها و بیکاری کارگران نقدی به حسن روحانی وارد کرد چرا که رئیس جمهور ساعت‌های بسیاری است که از فیلترشدن تلگرام غصه‌دار است و خواب خوراک را برخود حرام کرده!
هرچند که این رویه تکراری سال‌ها تکرار می‌شود و مردم مستضعف اصلی‌ترین قشر جامعه‌اند که از این مسئله متضرر می‌شوند ولی باید این حوادث را به مثابه تاریخی عبرت‌آموز دانست که به شناخت هرچه بیشتر غرب‌گرایان وطنی خواهد انجامید که نهایتاً تجدید نظر در انتخاب‌های مردم را به دنبال خواهد داشت.

دلار ۷۰۰۰ تومان، توهم توطئه

آنچه که غربی‌ها بر سر ما می‌آورند چندان هم جای تعجب ندارد، اما چرا برخی مسئولین ما خود، فشاری شده‌اند بر فشارهای جاری مردم کشور، جای سوال دارد!

قیمت دلار

از نخستین روزهای آغاز مذاکرات هسته‌ای، گروهی را دلواپس نامیدیم که پیوسته هشدار می‌دادند “مراقبت کنید گول این شیطان بزرگ را نخورید!”، “آنها قابل اعتماد نیستند” و… که متاسفانه با انواع برچسب‌زنی‌ها، توجه خاصی به توصیه‌های این گروه نشد و نهایتا؛ توافق‌نامه‌ی هسته‌ای ایران و گروه ۱+۵، موسوم به برجام امضا و به تصویب رسید.

موافقان این توافق‌نامه، جشن برجام بر پا کردند و بر آن بودند که تمامی گره‌های کور سیاسی و اقتصادی کشور با این توافق‌نامه باز خواهد شد و کلیه‌ی تحریم‌ها، یک‌جا برداشته می‌شود. اما اینک با گذشت چند سال، نه تنها خبری از وعده‌ها و اجرای مفاد اولیه‌ی برجام از سوی غربی‌ها نشده، بلکه امروزه شاهد افزایش گستره‌ی انواع تحریم‌ها و فشارهای سیاسی و اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران هستیم.

شاید بهتر باشد بگوییم که با ورود دونالد ترامپ به کاخ سفید، فشارها بر ایران افزایش یافته و رئیس جمهور ایالات متحده، به نوعی دچار توهم توطئه شده است.

به هر حال، آنچه که غربی‌ها بر سر ما می‌آورند چندان هم جای تعجب ندارد اما چرا برخی مسئولین ما خود، فشاری شده‌اند بر فشارهای جاری مردم کشور؟! چرا باید شاهد افزایش ناگهانی قیمت برخی کالاها و خدمات باشیم. چرا باید به یک‌باره قیمت دلار از مرز ۶۰۰۰ تومان بگذرد!

متاسفانه توهم توطئه دست از سر ما بر نداشته و بر نمی‌دارد اما چرا این توهم انگشتش را به سوی متولیان اقتصادی کشور دراز کرده است؟!

نکند توطئه‌ی اجبار به برجامِ موشکی از درون مردان نظام کلید خورده است؟ خدا کند که چنین نباشد!

بر چسب ها

پیشنهاد سردبیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا سوال مقابل را پاسخ دهید ؟ *

Close