اقتصادیایرانسیاسیصفحه اصلیفرهنگی و اجتماعیگزارشویژه

هشتگ #محاکمه_آخوندی ترند شد / افتخار آخوندی به افتتاح نکردن مسکن مهر و افزایش اجاره بها + عکس

عباس آخوندی؛ امتداد مدیریت «انفعالی» و اداره پایتخت با کارنامه «تقریبا هیچ»

عباس آخوندی، وزیر سابق مسکن و شهرسازی، در مراسم تکریم و معارفه وزیر راه و شهرسازی(۱۹ آبان) با افتخار اعلام کرد:

“در این ۶۲ ماه چه طور وقتی بنده از لحاظ بنیادی با مسکن مهر مخالف بودم، باید به افتتاح این واحدها فکر می‌کردم، پس بنابراین افتخار می‌کنم یک مورد از این واحدها را افتتاح نکردم و این موضوع باعث شد، ضد رسانه‌ها از این موضوع حداکثر استفاده را کرده و از بنده چهره ضد مسکن مهر بسازند.

این در حالی است که در ۲۲ شهریور ماه امسال، آخوندی در مراسم افتتاح پروژه‌های از جمله ۳۷۴۲ واحد مسکن مهر، بوستان مشاهیر و کلنگ زدنی ۳۴۰۰ واحد مسکن مشارکتی شرکت کرد و این برداشت ایجاد شد که آخوندی برای اولین بار اقدام به افتتاح مسکن مهر کرده است، اما خود او در پاسخ به ایسنا این موضوع را تکذیب کرد و گفت:

“لطفا رسانه‌ها تقلب نکنند و از حضور من در این مراسم برداشت افتتاح نداشته باشند. من فقط از واحدهای آماده مسکن مهر پرند بازدید صورت دادم.

او در ۲۸ مرداد ۹۶، در جریان جلسه رای اعتماد برای وزارت مسکن در دولت دوازدهم، به نمایندگان مدعی شد:

” از یک سو من متعهد بودم مسکن مهر را خانه به خانه و واحد به واحد بسازم و تکمیل کنم به همین خاطر در چهار سال ۹۰۰ هزار واحد مسکن مهر را به طور کامل تحویل دادم این در حالیست که بسیاری از خانه های تحویلی مسکن مهر در دولت قبل به صورت ناقص به ساکنان داده می شد اما من به طور کامل و با تکمیل زیرساخت ها و روساخت ها آنها را تحویل دادم. من معروف شدم به کسی  که به مسکن مهر بی مهری می کند اما همه واحدها را تحویل دادم. من داوطلبانه از فرصت های تبلیغاتی خود استفاده نکردم و در هیچ یک از افتتاح ها حضور نیافتم تا مخالفت خود را با طرح مسکن مهر نشان دهم. “

و این همان عباس احمد آخوندی بود که حتی قبل از جلسه رای اعتماد برای دولت یازدهم در مجلس نهم، در مصاحبه با تسنیم (۲۰ مرداد ۹۲)، با لحنی بسیار مسالمت‌جویانه و ناصحانه (با هدف اصلاح نواقص طرح) سخن گفته بود:

” پروژه‌های این طرح با دو مسئله بسیار بزرگ مواجه هستند؛ یکی تأسیسات و زیرساخت‌های آن و دیگری نحوه خدمات‌رسانی شهری. اینها دو مسئله اصلی است که فعلاً این طرح با آنها دست به گریبان است. علاوه بر این موضوع تأمین منابع مالی پروژه‌های نیمه‌تمام طرح مسکن مهر نیز یکی دیگر از مسائل آن است. قاعدتاً برای این مسائل باید اندیشه‌کرد. ایده‌هایی دارم در این خصوص که چگونه می‌توانیم خدمات شهری مسکن مهر را که در مجموعه خدمات شهری قرار دارند به شهرداری‌ها واگذار کنیم. به‌عبارت دیگر دولت تمام اعتباراتی را که می‌خواهد برای تأسیسات زیربنایی و خدمات شهری هزینه کند در اختیار شهرداری‌ها قرار دهد. برای پروژه‌های خارج از محدوده شهر نیز به‌فکر ایجاد شهرداری‌های جدید هستم تا به‌نحوی به نهادهای خدمات شهری وصل شوند. امکان این‌که خدمات حدود ۲ میلیون واحد مسکونی را دولت تأمین کند وجود ندارد و مسکن ناپایدار خواهد بود. بنابراین باید به‌نحوی تلاش کنیم خدمات زیربنایی و شهری پروژه‌های مسکن مهر را تأمین کنیم. “

و البته در جریان جلسه رای اعتماد برای کرسی وزارت مسکن و شهرسازی دولت یازدهم در مجلس نهم(۲۳ مرداد ۹۲) ادعای جالبی مطرح کرد. او بعد از ان که به صراحت گفت «هیچ وقت مخالف مسکن مهر نبوده و نیستم»، مدعی شد که اصولا طرح مسکن مهر را او اول‌بار مطرح کرد:

” من جزو اولین کسانی بودم که این موضوع را وارد نظام برنامه‌ریزی ایران کردم که بعد از آن، این مسئله ردیف پیدا کرد و مباحث دیگری چون بهسازی مسکن روستایی و مسکن اجتماعی تا قبل از دوره‌ مسئولیت من در تاریخ ایران سابقه ندارد.

این که یک سیاستمدار شناخته‌شده، برای گرفتن رای اعتماد چنین مبالغه کند که حتی طرح مورد انتقاد را از اساس به نام خود سند بزند، ولی بلافاصله بعد از مستقر شدن بر کرسی وزارت، انتقادات تند و تیز خود را به همان طرح (که فارغ از هر قضاوتی درباره خوب یا بد بودن آن، صدها هزار نفر از اقشار کم‌درآمد برای خانه‌دار شدن به آن امید بسته بودند) آغاز کرد و به تعابیری چون «مزخرف» درباره آن رسید، و البته در عمل هم نه تنها تلاشی جدی برای تکمیل طرح‌های مسکن مهر نکرد که حتی هیچ طرح بدیل واقعی هم برای آن ارایه نداد، در ادبیات علم سیاست تعبیر مشخصی دارد: ماکیاولیسم (ماکیاولی، فیلسوف سیاسی ایتالیایی بود که ابزارهای مختلف را برای رسیدن به اهداف سیاسی مباح می دانست و اصولا بنیان‌گذار تفکیک حوزه اخلاق از سیاست در اندیشه سیاسی غرب مدرن محسوب می شود).

شاید کنه تفکر آخوندی را در مخالفت با طرح‌هایی چون «مسکن مهر» برای اقشار کم‌برخوردار (یا به تعبیری همان مستضعفان که قرار بود ولی‌نعمت انقلاب باشند) بتوان از زبان مشاور او در دوران وزارت، حسین عبده تبریزی شنید که در مصاحبه‌ای در برنامه مناظره شبکه یک سیما(۲۲ تیر ۹۷) گفت:

” آیا توصیه می‌کنیم در تهران افراد بیشتری بیایند؛ طرح مسکن مهر شرایطی را به وجود آورد تا مردم از روستاها به شهر  بیایند. این طرح مناسبات جمعیتی را بر هم زد افراد ۴۵ هزار تومان را گرفت و چوپانی را رها کرد و آمد در شهر ساکن شد.

این ذهنیت عیان و بی‌نقاب جماعتی است که به آن‌ها «نولیبرال‌های وطنی» لقب داده‌اند (که حتی به الگوهای اصلی نولیبرالیسم هم چندان پایبند نیستند، بلکه تفکر و رفتارشان ملغمه‌ای از نولیبرالیسم و چیزهای دیگر است). کسانی که قائل به «شوک‌درمانی» های شدید در اقتصاد، آزادسازی‌ همه‌جانبه، به حداقل رساندن نقش دولت در اقتصاد، به صفر نزدیک کردن یارانه‌های دولتی و در یک کلام برداشتن کامل دست حمایت حاکمیت از پشت اقشار کم‌برخوردار یا مستضعفین هستند. تحقیر و تفرعن عجیبی در کلام و رفتار این جماعت «اشرافیت‌خو» نسبت به اقشار محروم موج می زند، جماعتی که زمانی کل دارایی‌ آن‌ها یک موتور سیکلت و کارت دانشجویی در جیب بود و با همان وارد کار اجرایی شدند، اما بعد از گذشت ۴ دهه، به واسطه روابط  بوروکراتیک و البته شبکه خویشاوندی، به حدی از مکنت و ثروت رسیده‌اند که خواندن صفرهای جلوی حساب بانکی آن‌ها، برای «چوپان» ها بسیار دشوار است!

عباس آخوندی که بلاخره بعد از سه بار استیضاح و سه بار استعفاء، بلاخره به واسطه فشار انتقادات همه‌جانبه (از جناح‌های مختلف سیاسی) به مشت پوچ او در زمینه عملکرد در وزارت مسکن، شخصا از این وزارتخانه کناره‌گیری کرد، به ناگهان به عنوان گزینه اول شهرداری تهران از سوی شورای شهر تماما اصلاح‌طلب تهران مطرح شد. البته کم کم در دوران زمامداری اعتدالیون و اصلاحاتی‌ها به این نوع خبرهای عجیب عادت می کنیم، چرا که وقتی محمد شریعتمداری، وزیر سابق صمت، به واسطه‌ی فشار شدید انتقادات از فسادهای بزرگ رخ داده در زیرمجموعه خود و ناکارآمدی‌ها در اداره این وزارتخانه‌ی استراتژیک، استعفاء کرد، بلافاصله از سوی رییس جمهور به عنوان نامزد کرسی وزارت در یک وزارتخانه استراتژیک دیگر (وزارت کار) معرفی شد و با رای بالا هم از سوی مجلس تایید شد! یا قبل‌تر، وقتی ولی‌الله سیف، که سیاستگذاری‌های ارزی فاجعه‌بار او به عنوان رییس کل بانک مرکزی، موجب اتلاف میلیاردها دلار از منابع ارزی کشور شد و نوسانات قیمت ارز را به مرز عنان‌گسیختگی رساند، از ریاست کنار رفت، از طرف رییس جمهور به عنوان مشاور ویژه اقتصادی حکم گرفت!

به نظر می رسد که دست‌کم تا ۱۴۰۰، مردم ایران باید به این سنخ عجایب سیاسی عادت کنند تا از این تجربیات گزاف، این درس را بگیرند که در انتخاب سیاست‌ورزان تصمیم‌ساز، مصالحی بزرگ‌تر از آن‌چه شبکه‌های تبلیغاتی پیچیده برای ایشان «اولویت سازی» می کنند، در نظر داشته باشند.

عملکرد موفق آخوندی در افزایش هزینه‌های زندگی

مروری بر جدیدترین آماری که از سوی بانک مرکزی در خصوص هزینه‌های زندگی خانوار ایرانی در سال ۱۳۹۶ منتشر شده است، به خوبی گویای عملکرد ضعیف دولت طی سالیان اخیر در افزایش رفاه عمومی جامعه است بطوریکه مقایسه میان هزینه‌ها و درآمدهای هر خانوار در سال مورد اشاره با مدت مشابه در ابتدای روی‌کار آمدن دولت روحانی به خوبی گویای این افزایش هزینه‌ها و کاهش سرانه‌ها است.

* افزایش ۷.۵ میلیونی اجاره خانه در دوران آخوندی

براساس این آمار، هزینه پرداختی اجاره در تهران در ۵ سالی که آخوندی وزیر مسکن بود، به طور چشمگیری افزایش داشته است.

در این رابطه اگر بازه زمانی انتهای سال۱۳۹۱ و شروع سال۹۲ را تا پایان سال ۱۳۹۶ (براساس آخرین اطلاعات موجود) بازه ۵ ساله مدیریت آخوندی در وزارت مسکن در نظر بگیریم،  بطوریکه متوسط هزینه پرداختی برای اجاره بها در انتهای سال ۱۳۹۱، مبلغی در حدود ۶ میلیون و ۶۵۰ هزار تومان بود که در سال ۱۳۹۶ به ۱۴ میلیون تومان افزایش یافت.

به عبارت دیگر هزینه پرداختی خانوارها برای اجاره بها در بازه یاد شده بیش از ۱۱۰ درصد و قریب به ۷.۵ میلیون تومان افزایش یافته است.

افزایش میزان اجاره مسکن در دوران وزارت آخوندی

سال

متوسط اجاره‌بها

۱۳۹۱۶.۶۴۳.۰۰۰
۱۳۹۲۹.۱۲۹.۰۰۰
۱۳۹۳۱۰.۲۵۵.۰۰۰
۱۳۹۴۱۱.۵۱۵.۰۰۰
۱۳۹۵۱۲.۹۹۰.۰۰۰
۱۳۹۶۱۳.۹۵۰.۰۰۰

آمارهای منتشره از سوی وزارت راه و شهرسازی نیز گویای این میزان افزایش قیمت در اجاره بهاست بطوریکه براساس اطلاعات منتشره توسط این وزارتخانه در فرودین ماه سال ۱۳۹۳، شاخص اجاره بها در تهران ۱۹۶ هزار ریال بود که این رقم در بهمن ماه سال ۱۳۹۶ به ۲۹۹ هزار ریال افزایش یافت.

به عبارت دیگر، اگر خانواری در شهر تهران در سال ۱۳۹۳ خانه‌ای با متراژ میانگین ۶۰ متر اجاره می‌کردند بابت این قرارداد باید ماهانه حدود ۱ میلیون و ۱۷۶ هزار تومان اجاره پرداخت می‌کردند که این رقم در بهمن‌ماه۱۳۹۶ به حدود ۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده است.

* افزایش اجاره نشینان در دولت روحانی

علاوه بر افزایش هزینه اجاره بها، مقایسه آماری میان تعداد اجاره نشینان در دولت روحانی و وزارت آخوندی نیز بیانگر افزایش تعداد بی‌خانه‌هاست. براساس نتایج سرشماری عمومی سال ۱۳۹۰ تعداد خانوارهای اجاره‌نشین کشور ۵ میلیون و ۶۰۷ هزار خانوار بود. اما در سرشماری سال ۱۳۹۵ تعداد خانوارهای اجاره‌نشین به ۷ میلیون و ۲۵۰ هزار خانوار افزایش پیدا کرده است که بیانگر افزایش ۲۹ درصدی جمعیت خانوارهای اجاره‌نشین در این ۵ سال است.

از سوی دیگر، افزایش قیمت ۵ میلیونی در حالی است که هنوز آمار میزان افزایش قیمت در سال جاری و باتوجه به تاثیری که سایر شاخص‌های اقتصادی نظیر نرخ سود سپرده بانکی، افزایش قیمت ارز و سکه و همچنین ورود نقدینگی بر بازار مسکن گذاشتند، منتشر نشده است اما می‌توان حدس زد نرخ اجاره بها نسبت به سال قبل تا ۵۰ درصد نیز افزایش یافته باشد.

محاکمه عباس آخوندی
محاکمه عباس آخوندی

کارشناسان علت این افزایش میزان اجاره بها را نتیجه سیاست‌های غلط عباس آخوندی در وزارت راه و شهرسازی می‌دانند که سبب سخت تر شدن زندگی بسیاری از هموطنانمان شده است اما در مقابل این فشاری که بر زندگی مردم وارد شد، اهداف و برنامه‌های گروه‌هایی را نیز محقق کرد که از جمله آن می‌توان به مسئولین شهری تهران اشاره کرد که همچنان به دنبال افزایش هزینه‌های زندگی در تهران هستند.

موضوع مسکن مهر که روزگاری نقطه امید قشر مستضعف جامعه برای خانه‌دار شدن و رهایی از هزینه‌های سنگین اجاره‌خانه شده بود، با آغاز به کار دولت یازدهم به کلافی سردرگم تبدیل شد که گویی اراده‌ای برای حل آن وجود ندارد.

سرانجام پس از ۵ سال و با استعفای عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی، صحبت‌های وزیر مستعفی نشان داد که چطور تخطی یک وزیر از سیاست‌های دولت، یکی از بزرگترین پروژه‌های کشور را به سمت نابودی سوق داد. آخوندی در جلسه تودیع خود گفت: «افتخار می‌کنم که حتی یک واحد مسکن مهر افتتاح نکردم.»

مسکن مهر یکی از اقدامات ناکارآمدی این وزیراسبق در زمان وزارتش بود. با این عملکرد، عباس آخوندی کاندیدای شهرداری تهران شده بود که امروز با اختلاف یک رای از بهشت جا ماند.

محاکمه آخوندی

کاربران توییتر باردیگر دست در دست هم دادند و با راه انداختن #محاکمه_آخوندی در فضای مجازی خواستار پاسخگویی و محاکمه عباس آخوندی درباره عملکردش شدند، که در ادامه برخی از این واکنش ها را مشاهده می کنید.

بر چسب ها

پیشنهاد سردبیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا سوال مقابل را پاسخ دهید ؟ *

Close