اقتصادیایرانصفحه اصلیفرهنگی و اجتماعیگزارشویژه

گرانی مسکن، خطرناک شد/ افزایش خانوارهای اجاره نشین + جدول

بر اساس گزارش بانک مرکزی، در دی‌ماه امسال، متوسط قیمت خریدوفروش یک مترمربع زیربنای واحد مسکونی معامله‌شده از طریق بنگاه‌های معاملات ملکی شهر تهران ۵۲.۴ میلیون ریال بود که نسبت به ماه مشابه سال قبل ۱۶.۷ درصد افزایش را نشان می‌دهد.

افزایش ۱۶.۷ درصدی قیمت مسکن در تهران نشان‌دهنده آن است که تورم مسکن از شاخص کل تورم به شدت جلو زده است.

بر اساس محاسبات بانک مرکزی، نرخ تورم در دوازده ماه منتهی به دی‌ماه ۱۳۹۶ نسبت به دوازده ماه منتهی به دی‌ماه ۱۳۹۵ معادل ۱۰ درصد بوده است.

در ۴ سال اخیر، به علت رکود شدید، قیمت مسکن یا کمتر از نرخ تورم بالا می‌رفت یا هم‌سطح آن بود و مسئولان دولت یازدهم این موضوع را یکی از افتخارات عملکرد خود می‌دانستند.

آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد از مهرماه امسال تورم مسکن از شاخص کل تورم جلو زده و در دو ماه اخیر فاصله این دو شاخص، به طور جهشی زیاد شده است به طوری که در دی‌ماه تورم مسکن در تهران ۶.۷ درصد بیشتر از تورم کل بوده است.

**رشد قیمت مسکن۶.۷ درصد از تورم کل جلو افتاد**

افزایش قیمت مسکن در نیمه دوم امسال، تبعات رشد لجام‌گسیخته نقدینگی در دولت روحانی است که پیش از این کارشناسان نسبت به آن هشدار داده بودند. حجم نقدینگی از ابتدای دولت یازدهم تاکنون ۳ برابر شده و در این مدت نزدیک به ۹۰۰ هزار میلیارد تومان بر حجم نقدینگی افزوده شده است.

طبیعی است کوچ کردن بخش ناچیزی از نقدینگی حدوداً ۱۴۲۴ هزار میلیارد تومانی فعلی به هر بازار کشور، موجب به هم ریختن آن خواهد شد که در یکی دو ماه اخیر شاهد اختلال در بازار ارز، سکه و هم‌اکنون در بازار مسکن هستیم.

جالب توجه است که عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی نیز در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه دو سیما افزایش قیمت مسکن را پذیرفت و با بیان اینکه ورود خانه اولی‌ها به بازار مسکن تقاضای مسکن در بازار را افزایش خواهد داد، گفت: با ورود تقاضا و افزایش آن یک مقدار تغییر قیمت خواهیم داشت.

وی با اشاره به اینکه زوج‌های جوان می‌توانند تا سقف ۱۶۰ میلیون تومان از صندوق پس‌انداز یکم تسهیلات اخذ کنند، اظهار داشت: قاعدتاً این سپرده‌گذاری‌ها به تدریج وارد بازار می‌شدند و تقاضای مسکن در بازار برای واحدهای ۵۰ تا ۸۰ متری افزایش خواهد یافت.

وزیر راه و شهرسازی اضافه کرد: قطعاً با این تقاضا تا حدودی تغییر قیمت مسکن خواهیم داشت، چراکه مسکن کلی از اقتصاد است و بنابراین میانگین افزایش قیمت سایر کالاهای مسکن نیز دچار دستخوش تغییرات خواهد شد.

آخوندی تأکید کرد: با وجود ۲.۵ میلیون خانه خالی از سکنه و ۲ میلیون خانه دوم که شامل همین واحدهای مسکن مهر نیز خواهد بود فعلاً شاهد عرضه مازاد مسکن خواهیم بود.

وزیر راه و شهرسازی همچنین گفت: متقاضیانی که قصد خرید مسکن دارند و یا می‌خواهند واحد مسکونی خود را تبدیل به احسن کنند، این کار را انجام دهند.

با توجه به سقوط تولید و عرضه مسکن در دولت روحانی، کوچ نقدینگی به بازار مسکن و افزایش تقاضا، وضعیت بدتری از دولت دهم ایجاد خواهد کرد؛ چراکه در دولت قبل عرضه مسکن در اوج خود قرار داشت و بخش زیادی از موج تقاضا با عرضه مسکن مهر و واحدهای ساخته‌شده توسط بخش خصوصی پاسخ داده شد. اما در دولت فعلی با سقوط تولید مسکن، افزایش موج تقاضا مطمئناً شرایط بدتری بر بازار مسکن کشور حاکم خواهد کرد و مردم نتیجه کم‌کاری‌های عباس آخوندی را خواهند داد.

افزایش ۱.۶ میلیونی خانوارهای اجاره‌نشین+ جدول

بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، در ۵ سال اخیر تعداد خانوارهای اجاره‌نشین ۱.۶ میلیون افزایش پیدا کرده است.

بر اساس سرشماری عمومی سال ۱۳۹۰ تعداد خانوارهای اجاره‌نشین کشور ۵ میلیون و ۶۰۷ هزار خانوار بود. اما در سرشماری سال گذشته تعداد خانوارهای اجاره‌نشین به ۷ میلیون و ۲۵۰ هزار خانوار افزایش پیدا کرده است که بیانگر افزایش ۲۹ درصدی جمعیت خانوارهای اجاره‌نشین در ۵ سال گذشته است.

مطابق نتایج این دو سرشماری، در سال ۱۳۹۰ بالغ بر ۲۶.۶ درصد از خانوارهای کشور اجاره‌نشین بودند اما در ۵ سال اخیر نسبت مستاجران رو به افزایش گذاشته به طوری که در سال ۱۳۹۵ حدود ۳۰.۷ درصد خانوارهای کشور اجاره‌نشین شده‌اند.

آمار سرشماری سال ۱۳۹۵ درباره افزایش اجاره‌نشینی در کشور، نتیجه کاهش چشمگیر تولید مسکن در دولت یازدهم بود و آن را باید نتیجه سیاست‌های غلط عباس آخوندی در وزارت راه و شهرسازی دانست.


بی توجهی دولت و افزایش نرخ اجاره نشینی یقه مستاجران زنجانی را گرفت + فیلم

از مواردی که باعث افزایش قیمت مسکن و اجاره بها شد، بی‌توجهی عباس آخوندی به تامین مسکن اقشار آسیب‌پذیر جامعه و تکمیل طرح‌های ملی همانند مسکن مهر است.

قدیم‌ترها که هنوز افزایش قیمت اجاره‌ خانه‌ها لحظه‌ای نشده و پیدا کردن یک خانه نقلی ارزان برای مردم تبدیل به رویای غیر قابل دسترس نشده بود به اجاره نشین‌ها، خوش نشین می‌گفتند.

در فرهنگ فارسی معین، درخصوص کلمه “خوش نشین” آمده است:

“آن که در هر جا خوشش آید بنشیند و اقامت گزیند. به مستأجر نیز اصطلاحاً خوش نشین می گویند”.

اما الآن زمانه فرق کرده و بسیاری از مردم که تا دیروز جزو خوش نشین‌ها بودند، به بی‌خانمان‌ها تبدیل شده‌اند. بی‌خانمان‌هایی که طبق آمارها، جمعیت شان روزبروز بیشتر شده و در طرف مقابل هم اجاره بهای محل سکونتشان نیز بیشتر می‌شود.

براساس آمارهای رسمی اعلام شده، حدود یک سوم جمعیت ایران، خانه مسکونی نداشته و اجاره نشین هستند و باید هر ماه مبلغ زیادی از درآمد خود را صرف هزینه‌های پرداخت اجاره بها کنند.

این مسئله در سال های اخیر به یکی از مهم‌ترین مشکلاتی اجاره نشین تبدیل شده چراکه ضعف مدیریت و بی‌برنامگی وزارت راه و شهرسازی در دولت یازدهم، زمینه را برای افزایش بی ضابطه و نجومی قیمت اجاره بها مهیا کرده و مشکل تازه‌ای پیش پای بی خانمان ها قرار داده است.

از جمله مواردی که می‌توان به آن اشاره کرد که باعث افزایش قیمت مسکن و اجاره بها شده است، بی توجهی عباس آخوندی به تامین مسکن اقشار آسیب‌پذیر جامعه و تکمیل طرح‌های ملی همانند مسکن مهر و ایجاد روش‌های جدید برای تامین این نیاز اساسی مردم دانست.

در پویا نمایی زیر، گوشه‌ای از واقعیت‌های زندگی سخت خوش‌نشین‌ها به تصویر کشیده شده است که می‌بینید.

مشاوران املاک از فروشنده‌هایی می‌گویند که مدت‌هاست به امید فروش ملک خود هستند، اما خریداری وجود ندارد. نبود رونق در بازار خرید و فروش مسکن سبب شده است قیمت‌ها در دولت یازدهم تغییر چندانی نداشته باشد. بیکاری، نبود نقدینگی در جامعه و رکود ساخت‌وساز عواملی برای ایستایی بازار مسکن هستند.

آمار واصله از بنگاه‌های سطح شهر حاکی از این بوده که برخلاف بازار خرید و فروش، بازار رهن و اجاره در سال ۹۶ دستخوش تغییراتی شده که نمی‌توان به سادگی از کنارش گذشت.

سفره اجاره‌نشین‌ها کوچک‌تر شد

بررسی‌های انجام شده نشان از افزایش نرخ اجاره‌بها در سال ۹۶ دارد. بنا به گفته‌های ابولفضل محمدی، مشاور املاکی در خیابان امام زنجان، اجاره مسکن در چهار سال گذشته نرخ نسبتاً ثابتی داشت. اما با آغاز سال ۹۶ حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد افزایش یافته است. این مشاور املاک دلیل اصلی افزایش اجاره‌بها را کمبود خانه‌های استیجاری عنوان می‌کند و می‌گوید: روزانه متقاضیان زیادی برای اجاره مسکن به بنگاه مراجعه می‌کنند، اما وقتی تعداد خانه‌هایی که برای اجاره به بنگاه سپرده شده، پاسخگوی این مقدار متقاضی نیست، مالک اجاره خانه را افزایش می‌دهد.

برخلاف خرید و فروش ملک که در شرایط حاضر و نبود مشتری، مالک به قیمت کارشناسی شده توسط مشاوران املاک تن می‌دهد، در بحث اجاره قیمتی دلخواه تعیین می‌کند. کمبود خانه‌های استیجاری سبب شده متقاضیان ناچار به پذیرش بهای بالا برای اجاره باشند.

گفته‌های مشاوران املاک حکایت از آن دارد که تمایل به تمدید اجاره توسط مستأجران سبب کاهش جابه‌جایی‌ها شده است. در گذشته مستأجران برای مدتی به دنبال خانه‌های استیجاری و اجاره‌نشینی بودند و سپس با کسب سرمایه کافی، اقدام به ساخت یا خرید مسکن برای خود می‌کردند. اما در شرایط اقتصادی حاضر و معضل بیکاری، قادر به تأمین سقفی از آن خود نیستند و متقاضیان خانه‌های استیجاری، همه روزه به لیست مستأجران گذشته اضافه می‌شوند.

یکی از مشاوران املاک در بلوار آزادی زنجان می‌گوید که افزایش اجاره‌بها و رهن در نقاط مرکزی شهر بیش‌تر از شهرک‌هایی نظیر پونک و گلشهر است. هم‌چنین برای مناطقی با خانه‌های لوکس، افزایش چشم‌گیرتری را در نرخ اجاره شاهد بوده‌ایم.

این مشاور املاک می‌گوید: «خانه‌ای که سال گذشته با ۸۰ میلیون تومان در شهرک کارمندان به رهن گذاشته می‌شد، امسال مالک ۱۰۰ میلیون تومان برای رهن آن تعیین کرده است. یا در همین منطقه خانه‌ای که در سال ۹۵، ۲میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اجاره داده شده بود، امسال ۳ میلیون تومان اجاره در ماه دارد.»

عمران فیضلو، مشاور املاکی که در شهرک الهیه زنجان فعالیت دارد، می‌گوید که در این منطقه نیز افزایش اجاره‌بها و رهن کاملاً محسوس است. به‌طور مثال اگر رهن خانه‌ای در سال ۹۵، ۳۰ میلیون تومان بود، امسال با ۳۷ میلیون تومان به رهن گذاشته می‌شود. این افزایش برای خانه‌های مستهلک و قدیمی کم‌تر است.

با وجود این‌که قیمت رهن و اجاره با درصد تقریباً یکسانی افزایش داشته، اما گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد بر خلاف مستأجران که تمایل به رهن دارند، مالکان در پی دریافت اجاره هستند. در مناطقی با خانه‌های لوکس و گران قیمت، صاحب ملک به رهن نیز گرایش دارد .زیرا برای رهن املاک در این مناطق، رقم بالایی اختصاص می‌یابد و پولی که مالک از رهن خانه کسب می‌کند، برای ورود به بازار آزاد یا سرمایه‌‌گذاری مقدار قابل توجهی‌ست.

نرخ عرضه با تقاضا هم‌خوانی ندارد

وقتی دلیل افزایش اجاره‌بهای خانه‌های استیجاری را از رئیس اتحادیه مشاوران املاک جویا می‌شویم، رکود در ساخت‌وساز را عامل اصلی می‌داند. سید ابولفضل طاهری شرایط حاکم برای سرمایه‌گذاری در مسکن را نامطلوب عنوان کرده و می‌افزاید: «بالا بودن نرخ سود بانکی باعث می‌شود مردم رغبتی به جریان انداختن نقدینگی در ساخت‌وساز نداشته باشند و با سرمایه‌گذاری در بانک، بدون تخصیص مالیات سود زیادی کسب کنند. علاوه بر این، سخت‌گیری‌های شهرداری سبب بی‌میلی انبوه‌سازان به ساخت‌وساز شده است.

به همین دلیل عرضه خانه‌های اجاره‌ای با میزان متقاضی هم‌خوانی ندارد و بازار از متقاضی ملک استیجاری اشباع شده است.

۳۱ مردادماه، بانک مرکزی از الزام تمامی بانک‌ها به رعایت سود علی‌الحساب ۱۵ درصد از ۱۱ شهریور سال جاری خبر داد. رئیس اتحادیه مشاوران املاک معتقد است این الزام باعث می‌شود صاحبان سرمایه راغب به وارد کردن نقدینگی در بازار خرید و فروش و ساخت‌وساز مسکن شده و بازار از رکود خارج شود. علاوه بر این، تأثیر دیگری که پیش‌بینی می‌کند این است که تمایل به رهن کاهش و بر اجاره‌بها افزوده شود.

بر چسب ها

پیشنهاد سردبیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا سوال مقابل را پاسخ دهید ؟ *

Close